2 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Electron fırlatması: The Sea God Surveys (iQPS Launch 9)2 Kasım 2026, 19:41

SunRISE rakamlarla

SunRISE rakamlarla
Veri kaynağı
NASA
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
Uydu sayısı6
Sanal teleskop genişliğiyaklaşık 10 km
Her uydudaki anten kolu4 × yaklaşık 2,5 m
Yörünge irtifasıyaklaşık 35.000 km
Temel görev süresi12 ay
NASA'nın ayırdığı bütçe (2020)62,6 milyon dolar

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, NASA'nın Güneş radyo patlamalarını incelemek için hazırladığı SunRISE görevini altı temel rakamla özetliyor.

Görevin kalbinde 6 uydu var. Bu uydular birlikte yaklaşık 10 km genişliğinde tek bir sanal teleskop oluşturuyor. Her uydu yaklaşık 2,5 metrelik 4 anten kolu taşıyor; bu, uydu başına toplam yaklaşık 10 metrelik kol, altı uydunun tamamında ise 24 anten kolu demek.

  • Yörünge: Uydular yaklaşık 35.000 km irtifada çalışacak.
  • Süre: Temel görev 12 ay sürecek.
  • Bütçe: NASA 2020'de görev için 62,6 milyon dolar ayırdı.

Rakamlar yan yana konduğunda dikkat çekici bir ölçek karşıtlığı ortaya çıkıyor: metrelerle ölçülen antenler, kilometrelerle ölçülen bir sanal teleskobu oluşturuyor ve bu düzen Dünya'dan on binlerce kilometre yukarıda kuruluyor. Planlanan 12 aylık temel görev süresi, bu düzenin bir yıl boyunca çalışmasını öngörüyor.

Veriler NASA'ya dayanıyor. Görevin amacı, uyduları ve takvimi hakkında ayrıntılar için SunRISE görev sayfasına bakabilirsiniz.

SunRISE neden bu ölçülerle kuruluyor?

SunRISE'ın temel sorusu, Güneş'in dış atmosferi olan koronada doğan radyo patlamalarının tam olarak nerede ve nasıl başladığı. Güneş'te patlamalar ya da koronal kütle atımları yaşandığında elektronlar ve protonlar çok yüksek hızlara ivmelenebiliyor. Bu parçacık fırtınaları, Dünya'nın manyetik kalkanı dışında çalışan uzay araçlarının elektroniğine zarar verebiliyor ve korunmasız astronotlar için radyasyon tehlikesi oluşturuyor. Hızlanan parçacıkların ürettiği radyo dalgaları ise NASA'ya göre fırtınanın kendisinden onlarca dakika önce Dünya'ya ulaşabiliyor.

Bu patlamaların yayın yaptığı düşük frekanslı, uzun dalga boylu radyo dalgaları iyonosfer tarafından engellendiği için yerden gözlenemiyor. Uzun dalga boylarında net görüntü almak da çok büyük bir anten açıklığı istiyor. SunRISE bu iki sorunu interferometri ile aşıyor: her uydu tek bir anten gibi çalışıyor, ekip uyduların birbirine göre konumunu ve sinyali yakaladıkları anı hassas biçimde ölçüyor, veriler NASA'nın Derin Uzay Ağı üzerinden indirilip yerde birleştiriliyor. Sanal teleskobun genişliği, en uzaktaki iki uydu arasındaki mesafeye eşit oluyor.

Sık sorulanlar

SunRISE hangi görev sınıfında?

NASA Heliofizik Bölümü'nün "fırsat görevi" sınıfında. Bu sınıftaki görevler görece düşük bütçeli oluyor ve ayrı bir roket yerine başka bir fırlatmada boş kalan yeri kullanıyor.

Uydular hazır mı?

Evet. Altı uydu Space Dynamics Laboratory tarafından Logan'da üretildi; NASA Ocak 2026'da hepsinin fırlatma öncesi testleri başarıyla geçtiğini duyurdu.

Ne zaman fırlatılacak?

NASA'nın 6 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre 2027 ortasından önce değil. Görev ortak yolcu olarak uçacağı için takvimi taşıyıcı yükün takvimine bağlı.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Çok okunanlar

  1. Güneş neden ikizlerinden daha fakir? Yeni açıklama doğum yerini galaksi merkezine yaklaştırıyor
  2. 18. kez uçan Falcon 9 iticisi, 27 Starlink uydusunu daha Kaliforniya'dan yörüngeye taşıdı
  3. Google'ın Suncatcher uydusu yörüngeden ilk yanıtını gönderdi: TPU'da yazılan bir haiku
  4. Haftanın fırlatmaları: Vandenberg'den USSF-432, Yeni Zelanda'dan Japon radar uydusu
  5. IRIS² uyduları için ilk anten siparişi: MDA, 66 uydulu ilk katmana dijital anten verecek

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

3. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar