İki teleskobun yolculuğu

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Hubble ve James Webb teleskoplarının yolculuğundaki dört önemli tarihi zaman sırasıyla gösteriyor.

Zaman çizelgesi şöyle:

• 1990: Hubble fırlatıldı (24 Nisan).
• 1993: Hubble'ın ayna kusuru düzeltildi.
• 2021: Webb fırlatıldı (25 Aralık).
• 2022: Webb L2'ye ulaştı (24 Ocak).

İlk iki satır Hubble'a ait. Fırlatmadan üç yıl sonra, 1993'te ayna kusuru düzeltilmiş. Son iki satır Webb'in hikâyesini anlatıyor. Hubble'ın fırlatılışı ile Webb'in fırlatılışı arasında 31 yıl var. Webb'in fırlatılması ile L2'ye ulaşması arasında ise yalnızca 30 gün geçmiş: 25 Aralık 2021'den 24 Ocak 2022'ye. Bu yüzden grafikte iki Webb satırı yıl olarak komşu görünse de aralarındaki süre bir aydan ibaret. Hubble'daki 1990 ve 1993 satırları arasındaki üç yıllık boşluk ise bunun yanında çok daha uzun görünüyor.

Veriler NASA'ya dayanıyor. İki teleskobun farklarını okumak için Hubble ile James Webb arasındaki fark nedir? yazısına bakabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

İki teleskop aynı yerde durmaz. Hubble, 24 Nisan 1990'da Discovery uzay mekiğiyle (STS-31) fırlatıldı ve NASA'nın verdiği değere göre yaklaşık 483 kilometre irtifada Dünya'nın çevresinde döner. Webb ise 25 Aralık 2021'de Fransız Guyanası'ndan bir Ariane 5 roketiyle fırlatıldı; 24 Ocak 2022'de Güneş-Dünya sisteminin L2 noktası çevresindeki yörüngesine ulaştı ve Dünya'dan yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaktadır.

1993'teki düzeltme, mekik görevi STS-61 ile yapıldı ve teleskobun aynasındaki küresel sapma kusurunu giderdi. Hubble, astronotlarla uzayda bakım yapılabilsin diye tasarlanan tek teleskoptur. NASA'ya göre konuşlandırılması ve bakımı için altı mekik uçuşu yapıldı; bu görevlerde 17 astronot toplam 171 saat 3 dakikalık uzay yürüyüşü gerçekleştirdi. Webb için ise bugün bir bakım imkânı ya da planı yok. Webb'in beş katmanlı, yaklaşık 21 × 14 metrelik güneş kalkanı, teleskobu 50 kelvinin altında tutar. İlk görüntüleri 11 Temmuz 2022'de yayımlandı.

Sık sorulanlar

Hubble'ın ayna kusuru nasıl düzeltildi?

1993'te yapılan ilk bakım görevi (STS-61) kusuru düzeltti; bu, uzayda astronotlarla yapılabilen bakımın bir örneğidir.

Webb'e neden Hubble gibi bakım yapılamıyor?

NASA'ya göre Webb için bugün bir bakım imkânı ya da planı yok. Hubble ise bakım yapılabilsin diye tasarlanmıştı.

Webb Dünya'nın yörüngesinde mi?

Hayır; Güneş-Dünya sisteminin L2 noktası çevresindeki yörüngededir, yani Dünya'dan yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaktadır.