Challenger kazası rakamlarla
- Veri kaynağı
- NASA, Rogers Komisyonu
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Kalkıştan kazaya 73 saniye Hayatını kaybeden mürettebat 7 Fırlatma sabahı hava 36 °F (yaklaşık 2 °C) Uçuşlara ara 32 ay
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Challenger mekiği kazasını dört temel rakamla özetliyor.
Tablodaki ilk rakam, felaketin ne kadar kısa sürede yaşandığını gösteriyor: mekik, kalkıştan yalnızca 73 saniye sonra kazaya uğradı. Bu kısa sürenin bedeli çok ağır oldu; kazada 7 mürettebat üyesi hayatını kaybetti.
Üçüncü satır, kazanın yaşandığı günün koşullarına dikkat çekiyor. Fırlatma sabahı hava sıcaklığı 36 °F, yani yaklaşık 2 °C idi. Tablo, bu soğuk sabahı kazayı anlatan temel bilgilerden biri olarak öne çıkarıyor.
Son rakam ise kazanın uzay programı üzerindeki etkisini anlatıyor: uçuşlara 32 ay ara verildi. Başka bir deyişle, 73 saniyelik bir uçuşun ardından uçuşların yeniden başlaması iki buçuk yılı aşkın bir süre aldı. Dört rakam birlikte okunduğunda, saniyelerle ölçülen bir anın aylar süren bir duraklamaya dönüştüğü açıkça görülüyor.
Veriler NASA'ya ve kazayı inceleyen Rogers Komisyonu'na dayanıyor. Kazanın ayrıntılı hikâyesini Challenger kazası yazımızda okuyabilirsiniz.
Soğuk sabah neden bu kadar önemliydi?
Kazayı inceleyen Rogers Komisyonu'na göre teknik neden, sağ katı yakıtlı roket iticisinin iki parçasının birleştiği bağlantıdaki kauçuk contaların (O-ring) sıcak gazları tutamamasıydı. Bu halka biçimli contalar, ateşleme anında birkaç onda bir milimetre açılan aralığı esneyerek kapatmak zorundaydı ve esneklikleri sıcaklığa bağlıydı. Komisyonun bulgularına göre 24 °C'deki bir O-ring, eski biçimine yaklaşık -1 °C'deki bir O-ring'den beş kat daha hızlı dönüyordu. O sabahki hava, daha önceki en soğuk fırlatmadan yaklaşık 8 °C daha soğuktu; arızalanan bağlantının en soğuk noktası yaklaşık -2 °C olarak hesaplandı.
Uyarı işaretleri önceden de vardı. 16 °C ve üzerindeki 21 fırlatmanın yalnızca dördünde contalarda ısıl hasar görülmüş, daha soğuk fırlatmaların ise her birinde en az bir contada hasar izine rastlanmıştı. Fırlatmadan önceki akşam, iticileri üreten Morton Thiokol'ün mühendisleri yaklaşık 12 °C'nin altında fırlatma yapılmamasını yazılı olarak önermiş, ancak şirket yönetimi bu görüşünü daha sonra değiştirmişti. Komisyon bu yüzden hatalı fırlatma kararını kazaya katkıda bulunan neden olarak saydı.
Sık sorulanlar
Challenger bir bomba gibi mi patladı?
Hayır. Sızan alev dış yakıt tankını deldi; tanktaki hidrojen ve oksijen patlarcasına yandı ve yörünge aracı ağır aerodinamik yükler altında birkaç büyük parçaya ayrıldı.
Mürettebatta kimler vardı?
Komutan Dick Scobee, pilot Michael J. Smith, görev uzmanları Ellison Onizuka, Judith Resnik ve Ronald McNair, yük uzmanları Gregory Jarvis ve "Uzayda Öğretmen" projesi için seçilen Christa McAuliffe.
