Boğa takımyıldızı sayılarla

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Boğa takımyıldızının alanını, Güneş'in bu bölgede kaldığı süreyi ve takımyıldızdaki dört tanınmış gök cisminin bize uzaklığını gösteriyor.

Boğa gökyüzünde 797 kare derece yer kaplıyor. Güneş, 2026'da Boğa'nın sınırları içinde 38,3 gün geçiriyor.

Uzaklıklar yakından uzağa sıralandığında ilginç bir tablo çıkıyor:

• Aldebaran: 67 ışık yılı
• Hyadlar: 153 ışık yılı
• Ülker: 444 ışık yılı
• Yengeç Bulutsusu: yaklaşık 6.500 ışık yılı

Ülker, Hyadlar'dan yaklaşık 3 kat, Aldebaran'dan yaklaşık 6,6 kat daha uzakta. Yengeç Bulutsusu ise Aldebaran'dan yaklaşık 100 kat daha ötede; listedeki en uzak cisim, en yakınından neredeyse iki basamak daha derinde duruyor. Gökyüzünde aynı takımyıldızın içinde görünen bu cisimler, aslında birbirinden çok farklı derinliklerde duruyor.

Veriler Uluslararası Astronomi Birliği'ne (IAU), Avrupa Uzay Ajansı ESA'nın Hipparcos ölçümlerine ve NASA'ya dayanıyor. Ayrıntılar için Boğa takımyıldızı yazısına göz atabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Boğa, gök ekvatorunun, ekliptiğin ve Samanyolu'nun düzlemi olan galaktik ekvatorun üçünün birden geçtiği tek takımyıldızdır; kış gökyüzünün en tanınan bölgesi olması da bu zengin içerikten gelir.

Hyadlar ile Ülker, gökyüzünün en yakın iki açık yıldız kümesidir, ama yaşları çok farklıdır: Hyadlar yaklaşık 625 milyon, Ülker 125 milyon yaş dolaylarındadır. Aldebaran Hyadlar'ın V biçiminin içinde görünse de kümenin üyesi değildir; onun önünde, bize çok daha yakın durur. Yengeç Bulutsusu ise 4 Temmuz 1054'te Dünya'dan görülen ve Çin kayıtlarına geçen bir süpernovanın kalıntısıdır. Patlama gündüz gözüyle görülecek kadar parlaktı; bulutsunun merkezinde bugün hızla dönen bir nötron yıldızı, Yengeç Pulsarı bulunur.

Güneş'in 38,3 günü IAU sınırlarına göre yapılan hesaptan çıkıyor: Güneş 2026'da Boğa'ya 14 Mayıs'ta girdi, 22 Haziran'ın ilk saatlerinde İkizler'e geçti. Astrolojik Boğa burcu ise yaklaşık 21 Nisan – 21 Mayıs arasıdır; farkın büyük bölümü Dünya ekseninin yavaş yalpalaması olan presesyondan kaynaklanır.

Sık sorulanlar

Hyadlar bilim tarihinde neden anılır?

29 Mayıs 1919 tam Güneş tutulmasında Eddington'ın ekibinin fotoğrafladığı yıldızlar arasında Hyadlar'ın yıldızları da vardı. Bu ölçümler ışığın Güneş'in yakınından geçerken büküldüğünü göstererek Einstein'ın genel görelilik kuramının öngörüsünü doğruladı.

Yengeç Bulutsusu çıplak gözle görülür mü?

Hayır. Bugün 8,4 kadir parlaklığındadır ve teleskop gerektirir.

Haziran gündönümünde Güneş hangi takımyıldızda?

1990'dan beri İkizler'de değil Boğa'dadır ve presesyon nedeniyle MS 2600 dolaylarına kadar burada kalacaktır.