The Ark

The Ark, Kurtuluş Günü filminin yapımcısı ve ortak senaristi Dean Devlin'in Syfy için yarattığı bir bilimkurgu dizisi. İlk bölümü 1 Şubat 2023'te yayınlanan dizi, insanlığın Dünya dışında yeni bir yurt arayışını bir hayatta kalma hikâyesi olarak anlatıyor. Devlin ile Jonathan Glassner'ın birlikte yönettiği (showrunner) dizi, Ekim 2026 itibarıyla üçüncü sezonunu yayınlıyor.

Konusu

Hikâye yüz yıl sonrasında geçiyor. Ark One adlı devasa bir uzay gemisi, harap olmuş bir Dünya'dan ayrılan koloni adaylarını yeni yurtları Proxima Centauri b'ye taşıyor. Yolculuğun ortasında yaşanan felaket niteliğindeki bir olay, teknik ekibin neredeyse tamamını ve geminin bütün üst düzey subaylarını öldürüyor. Geriye yalnızca üç genç subay kalıyor.

Bu üç subaydan Teğmen Sharon Garnet, fiilen geminin kaptanı rolünü üstleniyor. Liderliğinden şüphe eden Teğmen Spencer Lane ve kendini bir anda yeni görevlerin içinde bulan navigasyon uzmanı Teğmen James Brice ile birlikte Garnet, hayatta kalanları yeniden örgütlemek, gemiyi ayakta tutmak ve hedefe giden rotada kalmak zorunda. Su, oksijen, yiyecek ve güven, her bölümde yeniden sınanan kaynaklar.

Yapım

Syfy, Ocak 2022'nin sonlarında pilot bölüm aşamasını atlayarak diziye doğrudan 12 bölümlük bir sezon siparişi verdi. Çekimler aynı yılın Mart ayında Sırbistan'ın başkenti Belgrad'daki PFI Studios'ta başladı. İlk sezon 12 bölümden oluştu ve ABD'de Syfy'da yayınlanan bölümler ertesi gün Peacock'a eklendi. Syfy, 12 Nisan 2023'te ikinci sezonu onayladı; 12 bölümlük ikinci sezon 17 Temmuz 2024'te başladı. 5 Mart 2025'te üçüncü sezon onayı geldi ve üçüncü sezon 29 Temmuz 2026'da yayına girdi. Üçüncü sezonun da 12 bölüm olması ve 14 Ekim 2026'da tamamlanması planlanıyor.

Kadroda Sharon Garnet rolünde Christie Burke, Spencer Lane rolünde Reece Ritchie, James Brice rolünde Richard Fleeshman yer alıyor. Atık yönetimi mühendisi iken yaşam destek şefliğine yükselen Alicia Nevins'i Stacey Read, koloni için bitki yetiştirme çalışmalarından sorumlu genç Angus Medford'u Ryan Adams, güvenlik şefi Felix Strickland'ı Pavle Jerinić, gemide kalan tek doktor Sanjivni Kabir'i Shalini Peiris canlandırıyor. Christina Wolfe ve Tiana Upcheva da ana kadroda.

Türün içindeki yeri

The Ark, liderlerini kaybetmiş bir topluluğun kapalı bir gemide düzen kurma çabasını anlatan geleneğe ait. Yıldız Geçidi Evren ve Battlestar Galactica gibi dizilerin işlediği "kaynaklar azalırken kim karar verecek" sorusu burada da merkezde. Devlin'in Roland Emmerich ile birlikte yaptığı büyük ölçekli filmlerden tanıdık olan felaket ve kurtuluş anlatısı, burada daha küçük bir ölçekte, bir gemi topluluğunun gündelik krizlerine dönüşüyor.

Eleştirmenlerin tepkisi ılımlı oldu. Rotten Tomatoes'ta ilk sezon 14 eleştiriye göre yüzde 50 onay aldı; sitenin özetine göre temel fikir bilimkurgu sevenler için çekici, ancak senaryo ve yapım değerleri zayıf. Metacritic ortalaması da 100 üzerinden 50. Buna rağmen dizi üç sezona ulaşarak Syfy'ın uzun soluklu yapımlarından biri oldu.

Bilimsel karne

Hedef gerçek bir gezegen: Dizinin en güçlü bilimsel dayanağı, koloninin hedefinin gerçek bir ötegezegen olması. Proxima Centauri b, Güneş'e en yakın yıldız olan ve yaklaşık 4,2 ışık yılı uzaklıktaki kırmızı cüce Proxima Centauri'nin yaşanabilir bölgesinde dolanıyor. Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) keşfi 24 Ağustos 2016'da duyurdu. Gezegen yıldızına yaklaşık 7,25 milyon kilometre uzaklıkta, yani Dünya'nın Güneş'e uzaklığının yirmide birinden de yakın; bir yılı yaklaşık 11,2 gün sürüyor. Yıldızı Güneş'ten çok daha sönük olduğu için bu yakınlık, gezegeni yaşanabilir bölgeye yerleştiriyor. Kütlesi en az Dünya'nınkinin 1,06 katı ve büyük olasılıkla kayalık bir gezegen.

Ama yaşanabilir mi? "Yaşanabilir bölge", bir gezegenin yüzeyinde sıvı su bulunabilecek uzaklık aralığı demek; gezegenin gerçekten yaşanabilir olduğunu göstermez. Proxima b'nin bir atmosferi olup olmadığı bile bilinmiyor. Üstelik Proxima Centauri, güçlü elektromanyetik ışınım patlamaları yapan bir "parlama yıldızı" ve bu patlamalar gezegenin olası atmosferini aşındırabilir. Ayrıca gezegenin büyük olasılıkla yıldızına kütleçekimsel olarak kilitli olduğu düşünülüyor: Bu durumda bir yüzü sürekli gündüz, öbür yüzü sürekli gece yaşar. Bazı modeller gezegenin kilitli olmayabileceğini de gösteriyor. Dizideki kolonistler, bugün bilim insanlarının yanıtını bilmediği sorulara bütün geleceklerini bağlamış durumda.

Yolculuk süresi: Dizi, Ark One'ın itki teknolojisini ve yolculuğun gerçekçi süresini bilimkurgunun kabulüne bırakıyor. Gerçekte bugünkü en hızlı araçlarımız bile yıldızlar arası mesafelerde çok yavaş kalıyor: Voyager 2'nin Proxima Centauri'ye ulaşması yaklaşık 75 bin yıl sürerdi. Ömrümüz içinde oraya ulaşmak için önerilen fikirler arasında, ışık hızının yüzde 20'sine kadar hızlanabilecek güneş yelkenli minik sondalar var; ancak bu sondaların hedefte nasıl yavaşlayacağı ve yıldızlararası parçacıklarla çarpışmaktan nasıl korunacağı çözülmemiş sorunlar.

Gemide yaşamı sürdürmek: Ark One'ın su, hava ve yiyecek sorunları gerçek uzay mühendisliğinin de temel konuları. Uluslararası Uzay İstasyonu bile düzenli kargo seferlerine bağımlı; NASA'ya göre istasyondaki su geri kazanım sistemi, kargoyla gelen suya bağımlılığı yüzde 65 azaltıyor ama tamamen ortadan kaldırmıyor. Yıllar sürecek, ikmalin mümkün olmadığı bir yolculuk için kendi kendine yeten bir ekosistem gerekir; böyle bir sistem henüz kurulamadı.

Kısaca

• Yayın: 1 Şubat 2023'ten bu yana, Syfy (ABD); bölümler ertesi gün Peacock'ta
• Yaratıcı: Dean Devlin; showrunner'lar Dean Devlin ve Jonathan Glassner
• Süre: 3 sezon, 11 Ekim 2026 itibarıyla 35 bölüm; üçüncü sezon finali 14 Ekim 2026'da
• Başrol: Christie Burke, Reece Ritchie, Richard Fleeshman
• Konu: Proxima Centauri b'ye giden koloni gemisinde lidersiz kalan mürettebat
• Bilim: Hedef gerçek bir ötegezegen, ama yaşanabilir olup olmadığı bilinmiyor; yolculuk süresi bilimkurgu