ISS'i sanal gezin: video turlar ve canlı yayınlar

Uluslararası Uzay İstasyonu'nu evden gezmenin iki yolu var: astronotların kendi çektiği resmî video turlar ve istasyondaki kameralardan gelen canlı yayınlar. Video turlarda bir mürettebat üyesi kamerayı eline alıp modül modül dolaşır — mutfağı, uyku kabinini, tuvaleti, laboratuvar raflarını, Cupola'nın yedi penceresini gösterir. Canlı yayınlarda ise istasyonun dışındaki kameralardan Dünya'yı gerçek zamanlı seyredersiniz; istasyon 45 dakika gündüz, 45 dakika gece tarafında olduğu için görüntü düzenli olarak kararır ve yeniden aydınlanır. Bu sayfa, doğrulanmış resmî kaynaklardan derlenmiş bir tur rehberidir.

1. Modül modül tur: NASA'nın istasyon turu

Bu türün en bilinen örneği, görevden ayrılmak üzere olan istasyon komutanının kamerayla istasyonu dolaştığı NASA videosu: “Departing Space Station Commander Provides Tour of Orbital Laboratory”. Bir astronotun modüller arasında ağırlıksızlıkta nasıl geçtiğini izlemek, metinle anlatılan her şeyi bir anda somutlaştırıyor.

Videoda görülen bölümlerin hangi modüle ait olduğunu ve ne işe yaradığını “ISS'in modülleri” sayfasından, istasyonun bütününün nasıl bir yer olduğunu “Uluslararası Uzay İstasyonu'nun içi nasıl?” sayfasından takip edebilirsiniz.

2. 25 yılın turu: NASA Johnson'ın güncel gezisi

NASA Johnson Uzay Merkezi'nin kanalında, istasyonda kesintisiz insan varlığının 25. yılı için hazırlanmış bir tur videosu var: “Tour the International Space Station: 25 Years of Humans in Space” (Aralık 2025). Yukarıdaki turdan çok daha yeni olduğu için istasyonun bugünkü halini gösterme açısından daha güncel.

3. Avrupa Uzay Ajansı'ndan bir tur

ESA'nın resmî kanalında istasyonu gezdiren kısa videolar var. Bunlardan biri “Astronaut Pikachu gets a private tour of the ISS”: Pokémon karakteri Pikachu'nun oyuncağıyla birlikte çekilmiş, hafif tonlu bir istasyon turu. Çocuklarla birlikte izlenecek bir giriş arıyorsanız iyi bir başlangıç.

Aynı kanalda istasyonun dışını gezdiren videolar da var — örneğin ESA astronotu Sophie Adenot'nun üç uzay yürüyüşünü anlatan “Beyond the airlock” videosu. Dışarıda çalışmanın nasıl yapıldığı “Uzay yürüyüşü nasıl yapılır?” sayfasında anlatılıyor; o sayfada ESA'nın bu videosu ve NASA Johnson'ın “Spacewalk 101” videosu da gömülü.

4. Canlı yayınlar: şu anda yukarıda ne görünüyor?

Video turlar kayıt, canlı yayınlar ise gerçek zamanlı. Sitemizdeki yayın sayfaları ve her birinin ne gösterdiği:

• Uzaydan Dünya: ISS'ten 4K canlı yayın — istasyondaki kameralardan ultra yüksek çözünürlüklü Dünya görüntüsü. Yayını İngiliz uzay video şirketi Sen sağlıyor. Kıta hatlarını, bulut sistemlerini, fırtınaları ve gece tarafında şehir ışıklarını izlemek için en net seçenek.
• ISS'ten HD Dünya görüntüleri (NASA) — NASA'nın 7/24 yayını. İstasyon yaklaşık 90 dakikada bir tur attığı için ekran düzenli olarak kararır; bu bir arıza değil, istasyonun Dünya'nın gece tarafına geçmesidir.
• ISS'ten canlı video (NASA) — dış kameralardan görüntü ve zaman zaman görev kontrolüyle yapılan konuşmaların sesi. Bir kenetlenme, bir uzay yürüyüşü ya da bir kargo gemisi yakalama işlemi varsa en canlı yayın bu olur.
• Tüm canlı yayınlar — yukarıdaki üç yayının yanında fırlatma dönemlerinde açılan SpaceX, Rocket Lab, ESA ve NASA JPL yayınlarının toplandığı sayfa.

Verileri göster

ISS'ten 4K canlı yayın	Ultra HD Dünya görüntüsü
ISS'ten HD Dünya (NASA)	NASA'nın 7/24 yayını
ISS'ten canlı video (NASA)	Dış kameralar ve ses
ISS şu an nerede	Anlık konum ve iz
ISS fotoğraflarla	Fotoğraf galerisi

Yayınları kim sağlıyor?

Üç yayının kaynağı aynı değil. 4K yayını İngiliz uzay video şirketi Sen sağlıyor; şirketin istasyona yerleştirdiği kamera sistemi ultra yüksek çözünürlüklü görüntü veriyor. Diğer iki yayın NASA'nın kendi kameralarından geliyor: biri sürekli Dünya manzarası veren HD akış, diğeri dış kameraların görüntüsünü ve zaman zaman görev kontrolüyle yapılan konuşmaların sesini taşıyan NASA televizyon yayını. Aynı anda üçünü açıp karşılaştırmak, hangi kameranın istasyonun neresine baktığını anlamanın en hızlı yolu.

Fırlatma dönemlerinde tüm canlı yayınlar sayfamızdaki diğer kanallar da açılıyor: SpaceX'in Falcon 9, Falcon Heavy ve Starship yayınları, Rocket Lab'in Electron ve Neutron fırlatmaları, ESA'nın Ariane ve Vega yayınları, NASA JPL'in Mars ve derin uzay operasyonları. İstasyona bir mürettebat ya da kargo gemisi gidiyorsa fırlatmayı o kanallardan, kenetlenmeyi ise NASA yayınından izlemek mümkün.

Geçişi kendiniz yakalamak

Sanal turun bir adım ötesi, istasyonu gerçekten görmek. İstasyon saatte yaklaşık 28 bin kilometre hızla gidiyor ve uygun gecelerde gökyüzünde yanıp sönmeyen, yön değiştirmeyen parlak bir yıldız gibi görünüyor; NASA'nın tarifiyle “bir uçağa ya da çok parlak bir yıldıza benzer, ancak çakan ışıkları yoktur”. Bütün görünür geçişler gün doğumundan ya da gün batımından birkaç saat önce/sonra oluyor, çünkü o aralıkta siz karanlıktayken istasyon hâlâ güneş ışığı alıyor.

Geçiş saatleri için NASA'nın Spot the Station aracı bulunduğunuz yere göre tarih, saat, geçişin süresi, ufuktan en fazla kaç derece yükseleceği ve hangi yönde görünüp kaybolacağını veriyor. İstasyonun o anki konumunu ise canlı haritamızdan takip edebilirsiniz. Gözlem ipuçlarının tamamı “ISS ne kadar hızlı gider ve gökyüzünde nasıl görülür?” sayfasında.

Canlı yayını izlerken bilmeniz gerekenler

• Ekran kararırsa bekleyin. İstasyon her 92,9 dakikada bir tur atıyor; bunun yaklaşık yarısı gece tarafında geçiyor. Dünya'nın karanlık yüzünde yalnız şehir ışıkları ve şimşekler görünür.
• Yayın zaman zaman kesilir. İstasyonun veri bağlantısı aktarma uydularından geçer; bağlantının koptuğu dönemlerde gri ekran ya da “sinyal yok” görüntüsü gelir.
• Konumla birlikte izleyin. Görüntüde gördüğünüz kara parçasının neresi olduğunu anlamak için canlı haritamızı yan sekmede açık tutun.
• Türkiye geçişlerini yakalayın. İstasyonun yörünge eğimi 51,64 derece, yani düzenli olarak Türkiye'nin üzerinden ya da yakınından geçiyor. Gökyüzünde çıplak gözle görme ipuçları “ISS ne kadar hızlı gider ve gökyüzünde nasıl görülür?” sayfasında.

Turda neye bakmalı? Kısa bir kontrol listesi

Video turlar hızlı akar ve istasyonun içi acemi göze bir kablo yığını gibi görünür. İzlerken şu yedi şeyi aramak, gördüğünüzü anlamlı kılar:

1. Cupola'nın yedi penceresi. Altı yan, bir üst pencere; üstteki 80 santimetre çapında ve uzaydaki en büyük insan yapımı pencere. Canadarm2 robot kolu da buradan kumanda edilir.
2. Destiny'nin gözlem penceresi. Amerikan laboratuvarındaki 51 santimetrelik, teleskop kalitesinde optik cam — istasyonun en çok kullanılan Dünya gözlem noktası.
3. Raf yuvaları. Duvarları kaplayan dolap benzeri kutular aslında laboratuvar rafları: Destiny'de 24, Kibō'da 23, Columbus'ta 10 yuva var.
4. Uyku kabinleri. Telefon kulübesi büyüklüğünde, dördü Harmony modülünde. İçlerinde duvara kayışlanmış uyku tulumu, lamba ve kişisel bilgisayar bulunur.
5. Egzersiz cihazları. ARED direnç düzeneği, COLBERT koşu bandı ve oturaksız CEVIS bisikleti. Günde iki saat burada geçiyor.
6. Tutamaklar ve cırt cırtlar. Duvarlardaki mavi tutamaklar hareket için, her yüzeydeki cırt cırt noktaları ise eşyanın uçmaması için.
7. Kapılar. Modüller arasındaki yuvarlak geçitler; acil durumda bir bölüm kapatılabilsin diye hepsi kapanabilir kapaklarla donatılmıştır.

Bunların her birinin ayrıntısı ansiklopedide ayrı sayfalarda: modüllerin künyesi “ISS'in modülleri”, uyku “Astronotlar uzayda nasıl uyur?”, egzersiz “Astronotlar neden her gün iki saat spor yapar?”, tuvalet ve temizlik “Uzayda tuvalet, banyo ve kişisel temizlik” sayfalarında.

Dışarıdan tur: ayrılan araçların çektiği kareler

İstasyonun bütününü gösteren fotoğraflar, aslında ondan ayrılan araçlardan çekilir. Bu sayfanın en üstündeki kare de öyle: 8 Kasım 2021'de istasyondan ayrılan Crew Dragon Endeavour, Dünya'ya dönmeden önce yapının çevresinde bir tur atarak (“flyaround”) yüzlerce fotoğraf çekti. Bu kareler yalnız güzel görüntü değil; istasyonun dışının yüksek çözünürlükle belgelenmesi anlamına da geliyor — paneller, radyatörler ve dışarıdaki donanımın durumu bu fotoğraflardan incelenebiliyor.

Bu kareler istasyonun mimarisini anlamanın en iyi yolu: ortadaki uzun kafes (truss) yapı, iki yana açılan güneş panelleri, kafesin ortasına dik yerleştirilmiş basınçlı modül dizisi ve kenetli duran mürettebat ve kargo araçları aynı çerçevede görünür. Hangisinin hangi modül olduğunu “ISS'in modülleri” sayfasındaki tabloyla eşleştirebilirsiniz; yapının nasıl bu hale geldiği ise “ISS nasıl inşa edildi?” sayfasında.

Fotoğraflarla gezmek

Turların bir alternatifi de fotoğraf arşivleridir. NASA'nın kamuya açık görsel arşivi images.nasa.gov adresinden aranabiliyor ve istasyonun hem içinden hem dışından on binlerce kare içeriyor; bu sayfadaki görsellerin tamamı da o arşivden. Seçilmiş kareler için ISS fotoğraf galerimize bakabilirsiniz.

Turu tamamlayan sayfalar

İstasyonun fotoğraflarına bakmak için ISS fotoğraf galerimiz, görevin künyesi ve güncel haberleri için ISS görev sayfamız, Türkiye'nin ilk astronotunun istasyondaki 18 günü için Axiom Mission 3 sayfamız var. Ansiklopedide ise istasyonun içi, modülleri, inşası, yörüngesi, sonu ve içindeki yaşam ayrı sayfalarda anlatılıyor.

Merak edebilecekleriniz

Gerçek bir 360 derece tur var mı? Kurumların 360 derece çekilmiş istasyon videoları zaman zaman yayımlanıyor; bu sayfada yalnız resmî kanallardan doğrulanmış videoları listeliyoruz. Yeni doğrulanmış turlar eklenecek.

Canlı yayında astronot görünür mü? Dış kameralar genellikle Dünya'ya ya da istasyonun gövdesine bakar; mürettebat ancak bir uzay yürüyüşü sırasında ya da NASA'nın iç kameralardan verdiği özel yayınlarda görünür.

Hangi saatte izlemek daha iyi? İstasyonun gündüz tarafında olduğu dönemler daha iyi görüntü verir; geceye geçince ekran kararır. Yayını birkaç dakika açık bırakmak yeterli, çünkü aydınlık-karanlık döngüsü 45 dakikada bir değişiyor.

Bu turlar ne zamana kadar mümkün olacak? İstasyonun işletmesi 2030 sonunda bitiyor; ardından yapı kontrollü biçimde yörüngeden indirilecek. Yerine gelmesi planlanan ticari istasyonların kendi yayınlarını ve turlarını yapıp yapmayacağı henüz belli değil. Takvim “ISS ne zaman kapanacak?” sayfasında.

Yayınlar neden farklı görüntü veriyor? Çünkü farklı kameralardan ve farklı sağlayıcılardan geliyor: biri ticari bir 4K kamera sistemi, diğerleri NASA'nın kendi kameraları ve görev yayını.