Voyager'ların yıldızlararası yolculuğu

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, iki Voyager uzay aracının fırlatılmasından yıldızlararası ortama ulaşmasına uzanan yolculuğun dönüm noktalarını zaman sırasıyla gösteriyor.

Zaman çizelgesi dört adımdan oluşuyor:

• 1977: İki Voyager aracı fırlatıldı.
• 2012: Voyager 1 heliopozu geçti.
• 2013: NASA bu geçişi duyurdu.
• 2018: Voyager 2 de heliopozu geçti.

Rakamlar yolculuğun ne kadar uzun sürdüğünü açıkça ortaya koyuyor: Voyager 1'in fırlatıldıktan sonra heliopoza ulaşması 35 yıl aldı, Voyager 2 için bu süre 41 yıla çıktı. İki aracın geçişleri arasında 6 yıl bulunuyor. Voyager 1'in geçişinin ancak bir yıl sonra duyurulması da bu sınırın ne zaman aşıldığını belirlemenin kolay olmadığını hatırlatıyor. Aynı yıl yola çıkan iki aracın bu sınıra farklı yıllarda ulaşması ise çizelgenin en dikkat çekici ayrıntısı olarak öne çıkıyor.

Veriler NASA/JPL'ye dayanıyor. Araçların ulaştığı bölge hakkında daha fazlası için yıldızlararası ortam maddesine bakabilirsiniz.

Heliopoz nedir, geçiş nasıl anlaşıldı?

Güneş rüzgârı çevresinde heliosfer adı verilen dev bir kabarcık şişirir. Bu kabarcığın dış sınırı olan heliopoz, sıcak ve seyrek Güneş rüzgârının daha soğuk ve yoğun yıldızlararası ortamla karşılaştığı yerdir. 1977'de 16 gün arayla fırlatılan Voyager'lar, bu sınırı aşıp yıldızlararası ortamı yerinde ölçen ilk araçlar oldu.

Voyager 1 heliopozu 25 Ağustos 2012'de, Güneş'ten yaklaşık 121 astronomik birim uzakta geçti. Aracın plazma ölçeri 1980'de bozulduğu için kanıt dolaylı yoldan geldi: Mart 2012'deki bir Güneş patlamasının etkisi Nisan 2013'te araca ulaştığında çevredeki plazma titreşti ve bu titreşimden hesaplanan yoğunluk, heliosferin dış katmanındakinin 40 katından fazla çıktı. Geçiş anında dışarıdan gelen yüksek enerjili kozmik ışınlar keskin biçimde artmış, Güneş kökenli düşük enerjili parçacıklar hızla azalmıştı. NASA geçişi bu ölçümlerin ardından, 12 Eylül 2013'te duyurdu.

Voyager 2 ise 5 Kasım 2018'de, Dünya'dan 18 milyar kilometreden biraz fazla uzakta sınırı geçti; plazma deneyi hâlâ çalıştığı için Güneş rüzgârı parçacıklarının hızındaki sert düşüşü doğrudan kaydetti.

Sık sorulanlar

Voyager'lar Güneş Sistemi'nden çıktı mı?

NASA'ya göre hayır. Sistemin sınırı, Güneş'ten yaklaşık 100.000 astronomik birime kadar uzandığı tahmin edilen Oort bulutunun ötesindedir; Voyager 2'nin bu bölgeyi aşması yaklaşık 30.000 yıl sürecek.

Yıldızlararası ortam boş mu?

Değil. Son derece seyrek olsa da gaz, toz, kozmik ışınlar ve manyetik alanlardan oluşan ölçülebilir bir madde içerir; kütlesinin yüzde 99'u gaz, yüzde 1'i tozdur.