Uydular ne kadar yüksekte dolanır?
- Veri kaynağı
- ESA, NASA, TÜBİTAK UZAY
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
İMECE (Türkiye'nin yer gözlem uydusu) 680 Güneş eşzamanlı yörünge (tipik üst sınır) 800 Alçak Dünya yörüngesinin üst sınırı 2000 GPS uyduları (yarı eşzamanlı yörünge) 20200 Yerdurağan yörünge 35786
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, farklı uyduların ve yörünge türlerinin Dünya yüzeyinden ne kadar yüksekte bulunduğunu kilometre cinsinden karşılaştırıyor.
Sıralama en alçaktan en yükseğe doğru ilerliyor:
- İMECE: Türkiye'nin yer gözlem uydusu yaklaşık 680 km yükseklikte dolanıyor.
- Güneş eşzamanlı yörünge: Tipik üst sınırı 800 km; İMECE'nin yüksekliği bu sınırın altında kalıyor.
- Alçak Dünya yörüngesi: Üst sınırı 2000 km; ilk iki örnek de bu bölgenin içinde.
- GPS uyduları: Yarı eşzamanlı yörüngede 20.200 km yükseklikte, yani İMECE'nin yaklaşık 30 katı yukarıda.
- Yerdurağan yörünge: 35.786 km ile listenin en yükseği.
Tablo, yörüngeler arasındaki farkın ne kadar büyük olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Yerdurağan yörünge, alçak Dünya yörüngesinin üst sınırından yaklaşık 18 kat, İMECE'den ise 50 kattan fazla yüksekte. İlk üç satır birkaç yüz ile birkaç bin kilometre arasında kalırken son iki satır on binlerce kilometreye çıkıyor.
Veriler ESA, NASA ve TÜBİTAK UZAY kaynaklarına dayanıyor. Uyduların nasıl çalıştığını yapay uydu yazımızda okuyabilirsiniz.
Yükseklik bir uyduya ne kazandırır?
Bir uydunun hangi yükseklikte dolanacağı, ne iş yapacağına göre seçilir; çünkü yükseklik hem hızı hem de Dünya'yı ne kadar geniş gördüğünü belirler. Uydu yere yaklaştıkça kütleçekimi güçlenir ve düşmeden kalabilmek için daha hızlı gitmesi gerekir. ESA'ya göre alçak yörüngedeki uydular saniyede yaklaşık 7,8 kilometre hızla bir turu 90 dakika civarında tamamlar; 800 kilometrede bu hız saniyede yaklaşık 7,5 kilometreye iner. Yerdurağan yükseklikte ise saniyede yaklaşık 3 kilometreye düşer.
Alçakta olmanın getirisi keskin görüntüdür, bedeli ise dar bakış alanı: tek bir uydu yüzeyin küçük bir parçasını görür, bu yüzden sürekli kapsama için çok sayıda uydu birlikte çalışır. 600-800 kilometre bandındaki güneş eşzamanlı uydular aynı noktanın üzerinden her gün aynı yerel saatte geçer; aydınlanma benzer kaldığı için görüntüler yıllar boyunca karşılaştırılabilir. Navigasyon uyduları orta yükseklikteki yörüngeleri, haberleşme uydularının önemli bir kısmı ise yerdurağan yörüngeyi kullanır.
Sık sorulanlar
Yerdurağan uydu neden gökte sabit durur gibi görünür?
Bir turu, Dünya'nın kendi ekseni çevresindeki dönüşüyle aynı sürede, 23 saat 56 dakika 4 saniyede tamamlar. ESA'ya göre bu yükseklikte eşit aralıklı üç uydu Dünya'nın neredeyse tamamını kapsayabilir.
Uydular neden daha alçakta uçmaz?
Alçak yörüngede atmosferin en ince katmanları bile uyduyu yavaşlatıp aşağı çeker. ESA'ya göre uydular bu yüzden genellikle 180 kilometrenin altına inmez; daha yukarıdakiler de zamanla alçalır ve yörüngelerini düzeltmeleri gerekir.
