Sınıf arttıkça yıldızlar siliniyor

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Bortle ölçeğinde sınıf numarası yükseldikçe gökyüzünde seçilebilen yıldızların nasıl azaldığını sekiz sınıf üzerinden gösteriyor.

Değerler baştan sona düşüyor: Sınıf 1'de 7,6 olan sayı, Sınıf 8'de 4,1'e iniyor. Toplam fark 3,5. Her basamakta düşüş aynı değil. Sınıf 1'den 2'ye, 2'den 3'e, 5'ten 6'ya, 6'dan 7'ye ve 7'den 8'e geçişte değer 0,5 azalıyor. Sınıf 3'ten 4'e geçiş en küçük adım: yalnızca 0,3. Sınıf 4'ten 5'e geçiş ise tablodaki en büyük kayıp ve 0,7 tutuyor.

Bu yüzden grafiği iki yarıya bölmek mümkün. İlk dört sınıf 7,6'dan 6,3'e iniyor, yani toplamda 1,3 kayıp var. Son dört sınıf ise 5,6'dan 4,1'e iniyor ve burada kayıp 1,5. Kayıp, ikinci yarıda daha hızlı ilerliyor; bu da en büyük adımın, 0,7'lik Sınıf 4'ten 5'e geçişin, tam iki yarının birleştiği yerde olmasından anlaşılıyor.

Veriler Sky & Telescope dergisinin 2001 tarihli Bortle ölçeğine dayanıyor. Ölçeğin tamamını Bortle ölçeği yazısında okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Bortle ölçeği, bir gözlem yerinin gece gökyüzünün ne kadar karanlık olduğunu dokuz basamakta anlatır. Amatör astronom John E. Bortle geliştirdi ve Sky & Telescope dergisinin Şubat 2001 sayısında yayımladı. Ölçekte 1 en karanlık, 9 en aydınlık gökyüzüdür. Her sınıf için Samanyolu'nun ne kadar belirgin olduğu, burç ışığının fark edilip edilmediği ve ufukta ışık kubbesi bulunup bulunmadığı gibi gözlemlenebilir ölçütler anlatılır.

Bu infografikteki sayılar, çıplak gözle görülebilen en sönük yıldızın kadir değeridir. Ölçekte her sınıf için bir aralık verilir; grafikteki değerler bu aralıkların alt ucuna denk geliyor. Kadir ölçeğinde büyük sayı sönük yıldız demektir; yani değer düştükçe yalnızca daha parlak yıldızlar seçilebilir ve gökyüzünde görünen yıldız sayısı azalır.

Sık sorulanlar

Sınıf 9 neden grafikte yok?

Ölçek dokuz basamaklıdır; bu grafik ilk sekiz sınıfı gösteriyor. Sınıf 9'da en sönük yıldız 4,0 ve altıdır; yalnız Ay, gezegenler ve en parlak gök cisimleri görünür.

Bortle sınıfı bir yer için sabit midir?

Değildir. Kentler büyüdükçe ya da aydınlatma değiştikçe sınıf kötüleşebilir; bulutlar, pus ve Ay'ın parlaklığı da o geceki görünümü etkiler.

Herkes Sınıf 1'de 7,6 kadir görebilir mi?

Ölçek gözlemciye bağlı olduğu için aynı gökyüzüne iki kişi farklı sınıf verebilir. Bir 2014 çalışmasına göre çoğu gözlemci için 6,0-6,5 aralığı daha gerçekçidir.