8 Kasım 2026, PazarAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Long March 12 fırlatması: SatNet LEO Group TBD?8 Kasım 2026, 23:25

Saul Perlmutter'in evren ölçümü

Saul Perlmutter'in evren ölçümü
Veri kaynağı
Uzay Gündem derlemesi
İnfografiğin yer aldığı yazı
Yazıyı oku →
İnfografikteki veriler
Verileri göster
1959Illinois'te doğdu
1981Harvard'dan mezun oldu
1986Berkeley'de doktorasını aldı
1998Hızlanan evren kanıtını sundu
199942 süpernovalı makale yayımlandı
2006Shaw Astronomi Ödülü
2011Nobel Fizik Ödülü

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Saul Perlmutter'in 1959'daki doğumundan 2011 Nobel Fizik Ödülü'ne uzanan yolculuğunu yedi tarihte özetliyor.

İlk üç kayıt eğitim dönemini anlatıyor: 1959'da Illinois'te doğuyor, 1981'de Harvard'dan mezun oluyor ve 1986'da Berkeley'de doktorasını alıyor. Doğumdan mezuniyete 22 yıl, mezuniyetten doktoraya 5 yıl geçmiş. Sonraki üç kayıt ise bilimsel çalışmanın ürünlerine dönüyor: 1998'de hızlanan evren kanıtı sunuluyor, bir yıl sonra, 1999'da 42 süpernovalı makale yayımlanıyor. Doktoradan 1998'e kadar 12 yıl var.

Ödüller çizgiyi tamamlıyor: 2006'da Shaw Astronomi Ödülü, 2011'de Nobel Fizik Ödülü geliyor. Yani 1998'deki kanıttan Nobel'e 13 yıl geçmiş; Shaw ödülü bu sürenin ortalarına, kanıttan sekiz yıl sonrasına denk geliyor.

  • 1959-1986: doğum ve eğitim
  • 1998-1999: hızlanan evren kanıtı ve 42 süpernovalı makale
  • 2006-2011: Shaw Astronomi Ödülü ve Nobel Fizik Ödülü

Veriler Uzay Gündem derlemesine dayanıyor. Ayrıntılar için Saul Perlmutter yazısını okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Perlmutter'in bilimsel yolu, bugün ünlü olduğu konudan çok farklı bir soruyla başladı: Berkeley'deki doktora tezi, Güneş'in görünmeyen bir yıldız eşini arayan astrometrik bir çalışmaydı; danışmanı Richard A. Muller'dı. Sonraki yıllarda Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nda Supernova Cosmology Project'i yönetti.

Ekibin yöntemi Ia türü süpernovalara dayanıyordu. Bu patlamaların iç ışıma gücü yaklaşık aynı olduğu için birer "standart mum" gibi kullanılır: ne kadar sönük görünüyorsa o kadar uzaktır. Gökbilimciler bu uzaklığı galaksinin kırmızıya kaymasıyla karşılaştırarak evrenin farklı çağlarda ne kadar hızlı genişlediğini çıkarır. Beklenti, genişlemenin kütleçekim yüzünden yavaşlamasıydı. 1999'da yayımlanan makale ise 42 uzak süpernovaya dayanıyordu; kırmızıya kaymaları 0,18 ile 0,83 arasındaydı. Düz evren varsayımıyla madde yoğunluğu parametresi yaklaşık 0,28 çıktı ve kozmolojik sabitin sıfırdan farklı olduğu %99 güvenle belirtildi.

Sık sorulanlar

Keşif tek bir ekibin işi miydi?

Hayır. Brian P. Schmidt ve Nicholas B. Suntzeff'in 1994'te kurduğu High-Z Supernova Search Team aynı soruyu bağımsız biçimde inceledi ve sonuçlar birbirini destekledi.

Nobel nasıl paylaşıldı?

Ödülün yarısı Perlmutter'e verildi; diğer yarıyı Adam Riess ile Brian P. Schmidt paylaştı. 2006'daki Shaw Astronomi Ödülü de Riess ve Schmidt ile paylaşılmıştı.

Sonuç neden önemli sayılıyor?

Evrenin genişlemesinin yavaşladığı varsayımını tersine çevirdi ve karanlık enerji kavramını standart kozmolojik modelin merkezine yerleştirdi. Karanlık enerjinin gerçek doğası bugün de çözülmüş değil.

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Çok okunanlar

  1. Prometheus motoru metan kapasiteli yeni P5 tezgâhında ilk kez ateşlendi
  2. Robot yörüngede ilk otonom inşaatı yaptı: Caltech'in ASTRA'sı kafes yapı kurdu
  3. Uzay istasyonunun güç yenilemesi tamamlandı: Sekizinci katlanır güneş paneli açıldı
  4. Marslı'daki gibi bir toz fırtınası astronotu devirebilir mi? Mars'ın ince havası
  5. AST SpaceMobile kendi roketi Blacklift'i yapacak: Firefly ile 1,3 milyar dolarlık anlaşma

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

4. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar