Kutup Yıldızı'nın temel sayıları
- Veri kaynağı
- ESA Gaia DR3; astronomi başvuru kaynakları
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Görünür kadir yaklaşık 1,98 Parlaklık aralığı 1,86-2,13 Uzaklık yaklaşık 446,5 ışık yılı Kutba uzaklık (2018) yaklaşık 0,66° Kutba en yakın (2100) yaklaşık 0,45° Tayf türü F7Ib Sefe periyodu yaklaşık 4 gün
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, Kutup Yıldızı'nın parlaklığını, uzaklığını, kutba yakınlığını ve yıldız türünü yedi temel sayıyla özetliyor.
Parlaklık tarafında görünür kadir yaklaşık 1,98 olarak veriliyor, ama sabit değil: değer 1,86 ile 2,13 arasında değişiyor. Bu aralığın genişliği 0,27 kadir. Değişimin kaynağı da satırlarda görülüyor: yıldızın tayf türü F7Ib ve sefe periyodu yaklaşık 4 gün. Yani parlaklık, yaklaşık dört günlük bir düzenle oynuyor.
Uzaklık satırı yıldızı yaklaşık 446,5 ışık yılına yerleştiriyor. Kutba yakınlık ise zamana göre değişiyor: 2018'de yıldız kutba yaklaşık 0,66° uzaklıktayken, 2100'de kutba en yakın hâli olan yaklaşık 0,45°'ye inecek. Aradaki fark 0,21°; yıldız o tarihe kadar kutba yaklaşıyor.
- Parlaklık: yaklaşık 1,98 kadir, aralık 1,86-2,13
- Uzaklık: yaklaşık 446,5 ışık yılı
- Kutba uzaklık: 2018'de 0,66°, 2100'de 0,45°
- Tür: F7Ib, sefe periyodu yaklaşık 4 gün
Veriler ESA'nın Gaia DR3 kataloğuna ve astronomi başvuru kaynaklarına dayanıyor. Yıldızın tamamı için Kutup Yıldızı (Demirkazık) yazısına bakabilirsiniz.
Bu verilerin arka planı
Kutup Yıldızı (Polaris), Dünya'nın dönme ekseninin kuzeye uzandığı noktanın, yani kuzey gök kutbunun çok yakınında durduğu için yön bulmada kullanılır. Yıldız tam kutupta değildir; ufuktan yüksekliği gözlemcinin enlemine eşit olduğundan seyirde enlem tayini için işe yarar, ama kutuptan yaklaşık yarım derece kadar uzak olması bu yönteme küçük bir belirsizlik bırakır.
Polaris gökyüzünün en parlak yıldızı değildir; kadiri 47. sırada gelir. Parlaklığı değişir, çünkü bir Sefe değişenidir: F7Ib tayf türünde sarı bir üstdev, dört günlük bir periyotla şişip sönüyor. Aslında üç yıldızlı bir sistemin ana yıldızıdır. Uzaklık ölçümü eskiden belirsizdi; geçmiş tahminler yönteme göre 307 ile 521 ışık yılı arasında değişirken Gaia DR3 yaklaşık 446,5 ışık yılı veriyor. Kutup yıldızı olma durumu da kalıcı değil: Dünya'nın ekseni yaklaşık 26.000 yıllık bir çevrimle (presesyon) kayar.
Sık sorulanlar
Polaris hep kutup yıldızı mıydı?
Hayır. Yaklaşık M.Ö. 3000'de kutba en yakın yıldız Thuban'dı. Gelecekte yaklaşık M.S. 14.500'de Vega bu rolü üstlenecek.
Polaris'in kadir değeri neden tek bir sayı değil?
Sefe değişeni olduğu için parlaklığı yaklaşık dört günlük düzenle oynar ve 1,86 ile 2,13 arasında salınır.
Güney yarım kürede de görülür mü?
Hayır, yalnız kuzey yarım küreden görülür. Güneydeki kutup yıldızı Sigma Octantis'tir ve yaklaşık 5,5 kadirle gözle ancak seçilir.
