Hubble'ın 36 yıllık yolculuğu

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Hubble Uzay Teleskobu'nun 1990'daki fırlatılışından 2024'e uzanan yolculuğundaki dönüm noktalarını zaman çizelgesi olarak gösteriyor.

Teleskop 1990'da STS-31 göreviyle yola çıktı. Ardından gelen beş bakım görevi (SM) Hubble'ı adım adım yeniledi:

• 1993 – SM1: COSTAR ve WFPC2 eklendi.
• 1997 – SM2: NICMOS ve STIS kuruldu.
• 1999 – SM3A: teleskoba yeni bir bilgisayar takıldı.
• 2002 – SM3B: ACS kamerası geldi.
• 2009 – SM4: WFC3 ve COS eklendi.

Çizelgeye göre fırlatmadan son bakım görevine kadar 19 yıl geçti ve bu dönemde beş ayrı müdahale yapıldı. Son bakım görevinden sonraki 15 yılda yeni bir donanım eklenmedi; 2024'teki önemli adım, teleskobun tek jiroskop moduna geçirilmesi oldu. Böylece Hubble'ın hikâyesi, önce sürekli yenilenen, sonra mevcut donanımıyla idare edilen bir gözlemevi olarak okunabiliyor.

Veriler NASA'ya dayanıyor. Teleskobun yapısı ve bilimsel katkıları için Hubble Uzay Teleskobu nedir? yazısına göz atabilirsiniz.

Hubble neden bakım görevlerine ihtiyaç duydu?

Hubble baştan, astronotların uzayda bakımını yapabileceği biçimde tasarlandı ve bu özellik beklenenden çok daha erken gerekli oldu. Fırlatmadan sonra gelen ilk görüntülerde yıldızlar keskin noktalar yerine bulanık lekeler olarak görünüyordu. Sorun, ana aynanın küresel sapma denen bir kusurla cilalanmış olmasıydı: aynanın dış kenarı yaklaşık 2.200 nanometre fazla düzdü. Hata, cilalama sırasında aynanın biçimini denetleyen test aygıtındaki bir merceğin 1,3 milimetre yanlış yere yerleştirilmesinden kaynaklanıyordu.

Çözüm, teleskoba bir tür gözlük takmaktı. 1993'teki ilk görevde takılan COSTAR hatayı telafi etti, ana kameranın yerine konan WFPC2 ise kendi düzeltici optiğini taşıyordu ve görüntüler beklenen keskinliğe ulaştı. Sonradan takılan bütün aygıtlar düzeltmeyi kendi içinde taşıdığı için COSTAR 2009'daki son görevde söküldü; bugün Ulusal Hava ve Uzay Müzesi'nde sergileniyor. Atlantis mekiğiyle yapılan aynı görevde teleskoba, gelecekte bir aracın onu yakalayıp atmosfere yönlendirebilmesi için Yumuşak Yakalama ve Buluşma Sistemi de eklendi.

Sık sorulanlar

Bugün hangi aygıtlar çalışıyor?

Ana görüntüleme kamerası WFC3, 2002'den beri görevdeki ACS, morötesi tayf ölçümleri yapan COS ve 2004-2009 arasındaki arızasından sonra son görevde onarılan STIS. NICMOS ise 2008'den beri uyku kipinde.

1999'da takılan bilgisayar neyi değiştirdi?

Yeni bilgisayar eskisinden 20 kat hızlıydı ve 6 kat fazla belleğe sahipti.

Tek jiroskop modu ne demek?

Hubble'ın yönlenmesi altı jiroskoba dayanır ve normal işletmede bunlardan üçü kullanılır. Tek jiroskop modunda teleskop, hedefe yönlenmeyi tek bir jiroskopla sürdürür.