Giordano Bruno: Nola'dan Campo de' Fiori'ye

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Giordano Bruno'nun Nola'daki doğumundan Campo de' Fiori'de yakılmasına ve sonrasında anılmasına uzanan hayatını zaman sırasıyla gösteriyor.

Bruno 1548'de Nola'da doğdu ve 1565'te Dominiken tarikatına girdi. 1576'da Napoli'deki manastırdan kaçtı; 1584'te Londra'da diyaloglarını yazdı.

Çizelgenin son bölümü hızla ilerleyen bir trajediyi anlatıyor:

• 1592: Venedik'te tutuklandı.
• 1593: Roma Engizisyonu'na gönderildi.
• 1600: Campo de' Fiori'de yakıldı.

Tutuklanmasından ölümüne kadar sekiz yıl geçti; doğumundan yakılmasına kadar geçen süre ise 52 yıl. Manastırdan kaçışı ile Londra'daki diyaloglar arasında sekiz yıl, Londra ile Venedik'teki tutuklanma arasında da yine sekiz yıl bulunuyor. Hikâye 1600'de bitmiyor: yakıldığı meydana 1889'da, yani ölümünden 289 yıl sonra bir anıt dikildi.

Veriler Uzay Gündem derlemesine dayanıyor. Bruno'nun fikirleri ve hayatı için Giordano Bruno kimdir? yazısını okuyabilirsiniz.

Bruno neden yargılandı?

Bruno'nun asıl adı Filippo'ydu. 1576'daki kaçışın nedeni, Teslis hakkında sapkın sayılan görüşleri yüzünden açılan soruşturmaydı; bu kaçış Cenevre, Toulouse, Paris, İngiltere, Wittenberg ve Prag'dan geçen on dört yıllık bir sürgünü başlattı. Londra'daki İtalyanca diyaloglarda Kopernik'in Güneş merkezli modelini savundu, ama onu çok daha ileri götürdü: evren sonsuzdu, merkezi yoktu ve her yıldız kendi gezegenleriyle çevrili uzak bir güneşti.

Venedik'te onu ihbar eden, kendisini ders vermeye çağıran soylu Giovanni Mocenigo'ydu. Roma'daki yargılama yedi yıl sürdü; Bruno görüşlerinden dönmeyi reddetti ve Papa VIII. Clemens 20 Ocak 1600'de onu sapkın ilan etti. Ölümü 19. yüzyılda bir "bilim şehidi" simgesine dönüştü. Bugün bilim tarihçilerinin çoğu bu anlatıya çekinceyle yaklaşıyor: Frances Yates gibi isimler teolojik sapkınlıkların belirleyici olduğunu savunuyor; öte yandan kozmolojinin davada hiç yer almadığını söylemek de doğru değil.

Sık sorulanlar

Bruno'nun "sayısız dünya" fikri bilimsel bir öngörü müydü?

Ötegezegenlerin keşfi bu fikri sık anılan bir öngörüye dönüştürdü; ama Bruno bu sonuca teleskop ya da ölçümle değil, felsefi ve teolojik bir akıl yürütmeyle ulaşmıştı.

1889'daki anıtı kim yaptı?

Heykeltıraş Ettore Ferrari.

Eserlerine ne oldu?

Tamamı 1603'te Yasak Kitaplar Listesi'ne alındı.