Ay'ın uzak yüzüne giden yol

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Ay'ın uzak yüzüne giden yolu 2018'den 2024'e uzanan beş adımda, zaman sırasıyla gösteriyor.

Adımlar şöyle:

• 2018: Queqiao röle uydusu L2'de.
• 2019: Uzak yüze ilk iniş (3 Ocak).
• 2024: Chang'e-6 fırlatıldı (3 Mayıs).
• 2024: Chang'e-6 iniş yaptı (1 Haziran).
• 2024: Örnekler Dünya'da (25 Haziran).

İlk iki satır arasında bir yıl var: röle uydusu 2018'de L2'de yerini aldı, uzak yüze ilk iniş 2019'da yapıldı. Sonraki görev ise beş yıl sonra, 2024'te geldi. Bu görevin üç adımı birbirine çok yakın: fırlatmadan inişe 29 gün, inişten örneklerin Dünya'ya ulaşmasına 24 gün var. Fırlatmadan örneklerin Dünya'da olmasına kadar toplam 53 gün geçmiş. Yani 2024'teki üç tarih aynı yılın yalnızca iki ayına sığıyor; 2018 ve 2019 satırlarıyla arasındaki uzun boşluğa kıyasla çizelge bu noktada belirgin biçimde sıkışıyor.

Veriler CNSA'ya dayanıyor. Konunun ayrıntıları için Ay'ın uzak yüzüne ilk inen uzay aracı hangisi? yazısını okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Uzak yüze inmek neden bu kadar geç oldu? Ay Dünya'ya hep aynı yüzünü döndürdüğü için uzak yüzden gelen radyo sinyalleri doğrudan Dünya'ya ulaşamaz; Ay'ın kendisi sinyali engeller. Çözüm bir röle uydusuydu. Çin, 425 kilogramlık Queqiao ("Saksağan Köprüsü") uydusunu 14 Haziran 2018'de Dünya-Ay L2 noktası çevresinde bir halo yörüngesine yerleştirdi. Uydu 4,2 metrelik anteniyle iniş aracını ve gezgini dinleyip verileri Dünya'ya aktardı.

Chang'e-4, 7 Aralık 2018'de Xichang'dan bir Uzun Yürüyüş 3B roketiyle fırlatıldı ve 3 Ocak 2019'da 02.26 UTC'de, South Pole-Aitken havzasının içindeki Von Kármán kraterine indi. Bu havza yaklaşık 13 kilometre derinliğiyle, çarpmanın alt kabuğu ve belki manto malzemesini açığa çıkarmış olabileceği düşünülen bir bölge. Yaklaşık 12 saat sonra araçtan 140 kilogramlık, altı tekerlekli Yutu-2 gezgini indi. Chang'e-6 ise Wenchang'dan Uzun Yürüyüş 5 ile fırlatıldı ve yine Queqiao-2 röle uydusunun desteğiyle indi; toplam örnek kütlesi 1.935,3 gramdı.

Sık sorulanlar

Ay'a ilk inen ile uzak yüze ilk inen aynı mı?

Hayır. Daha önceki inişler Ay'ın Dünya'ya bakan yüzündeydi; Apollo ve Luna görevleri bunların örnekleridir.

Chang'e-6 neyi ilk kez yaptı?

Uzak yüzden örnek getiren ilk görev oldu. Örnekler kepçe ve matkapla toplandı, 3 Haziran'da yörüngeye çıktı ve İç Moğolistan'a paraşütle indi.

Chang'e-4'ün biyoloji deneyi ne oldu?

Kapalı bir kapta pamuk, kolza ve patates tohumları vardı; filizlenme bildirildi ama yalnızca pamuk görüntüsü yayımlandı. Ay gecesinde dış sıcaklık −52 °C'ye düşünce deney 9 gün sonra sona erdi.