Super 8

1979 yazı, Ohio'da küçük bir kasaba. Bir grup çocuk, Super 8 kamerayla amatör bir zombi filmi çekerken gözlerinin önünde bir tren raydan çıkıyor ve vagonlardan biri, hiç kimsenin görmemesi gereken bir şeyi serbest bırakıyor. J. J. Abrams'ın yazıp yönettiği, Steven Spielberg'in yapımcılığını üstlendiği Super 8, bir yandan 1970'lerin sonunun çocukluk filmlerine yazılmış bir aşk mektubu, öte yandan kayıp, yas ve bırakmayı öğrenmek üzerine dokunaklı bir uzaylı hikâyesi.

Konusu

Kurgusal Lillian kasabasında şerif yardımcısı Jack Lamb ve 14 yaşındaki oğlu Joe, bir fabrika kazasında ölen Elizabeth'in yasını tutmaktadır. Dört ay sonra Joe, arkadaşı Charles'ın bir film yarışması için çektiği zombi filmine yardım eder; ekibe Joe'nun babasının hoşlanmadığı bir ailenin kızı olan Alice de katılır. Bir gece eski bir istasyonda çekim yaparken, yaklaşan bir yük treni raya çıkan bir kamyonetle çarpışır ve devasa bir kaza yaşanır. Kamera her şeyi kaydetmiştir.

Ertesi günlerde kasabada tuhaf şeyler olmaya başlar: Köpekler kaçar, insanlar kaybolur, elektrik gidip gelir, elektronik aletler ortadan kaybolur. Yakındaki hava üssünden gelen askerler kasabayı sararken, çocuklar çektikleri görüntülerde trenden kaçan bir şeyi fark eder. Hikâye, gerisini kendi gözleriyle görmeye karar veren bu küçük ekibin peşinden gidiyor.

Yapım ve oyuncular

Abrams filmi iki ayrı fikri birleştirerek tasarladı: Biri 1970'lerde film çeken çocukları, diğeri büyük ölçekli bir uzaylı hikâyesini anlatıyordu. Yalnız çocukların film çekmesini anlatan bir hikâyenin seyirciyi çekmeyeceğini düşündüğü için ikisini bir araya getirdi. Super 8, Abrams'ın Amblin Entertainment, Bad Robot ve Paramount'un birlikte ürettiği ilk özgün projesi oldu. Filmin Abrams'ın 2008 yapımı Cloverfield'ıyla bağlantılı olduğu söylentilerini yönetmen hemen yalanladı.

Çocuk rolleri için ülke çapında yetenek taraması yapıldı. Başrol Joe için seçilen Joel Courtney, aslında bir reklam için seçmelere katılmıştı. Kadroda Kyle Chandler (Jack Lamb), Elle Fanning (Alice), Riley Griffiths (Charles), Gabriel Basso, Ryan Lee, Zach Mills, Ron Eldard ve Noah Emmerich de var. Çekimler 20 Eylül–16 Aralık 2010 arasında Batı Virginia'nın Weirton kentinde yapıldı. Abrams, filmin içindeki amatör filmi tamamen Super 8 film stokuyla çekmek istedi; ancak Industrial Light & Magic bu kumlu görüntüye bilgisayar efekti eklemekte zorlanınca, efekt gereken sahnelerde Super 16 film kullanıldı. Müzikleri Abrams'ın uzun süreli çalışma arkadaşı Michael Giacchino besteledi; Giacchino filmde bir şerif yardımcısı olarak da görünüyor ve en iyi müzik dalında Saturn Ödülü kazandı.

Tanıtım kampanyası da en az film kadar meraklıydı. Nisan 2010'da ayrı olarak çekilen ilk tanıtım filmi, Mayıs 2010'da Iron Man 2'nin önünde gösterildi; Bölge 51'in kapatılmış bir bölümünden yük taşıyan bir trenin kazasını anlatıyordu. Son karelerine gizlenen bir mesaj, hayranları eski bir bilgisayar sistemini taklit eden bir internet sitesine götürdü. Portal 2 oyununun bazı sürümlerine de etkileşimli bir tanıtım eklendi.

Bilimsel karne

Super 8'in geçtiği 1979, uzay çağının en heyecanlı yıllarından biriydi. NASA'nın 1977'de fırlatılan Voyager 1 aracı, o yılın başında Jüpiter'e yaklaşıyor, dev gezegenin ve uydularının yakın çekim görüntülerini gönderiyordu. Voyager araçlarında, onları bir gün bulabilecek akıllı canlılar için Dünya'dan ses ve görüntülerin kaydedildiği altın plaklar da vardı. Yani insanlık, Joe ve arkadaşlarının yaşadığı yıllarda, başka uygarlıklara bilinçli olarak "merhaba" demeye çalışıyordu.

Ohio'nun bu hikâyede ayrı bir yeri var. Gerçek dünyada dünya dışı zekâ aramasının en ünlü anı da Ohio'da yaşandı. 15 Ağustos 1977'de Ohio Devlet Üniversitesi'nin Big Ear radyo teleskobu, Yay takımyıldızı yönünden gelen güçlü, dar bantlı bir radyo sinyali kaydetti. Verileri birkaç gün sonra inceleyen gökbilimci Jerry Ehman, çıktının kenarına "Wow!" yazınca sinyal bu adla anılmaya başladı. Sinyal 72 saniye boyunca, yani teleskobun o noktayı görebildiği sürenin tamamında kaydedildi; ancak sonraki bütün aramalara rağmen bir daha hiç tekrarlanmadı ve kaynağı bugüne kadar kesin olarak açıklanamadı. Tek seferlik olması, uzaylı bir yayın olduğu yorumunu da zayıflatıyor.

Filmdeki uzaylının 1963'te düşüp ordu tarafından ele geçirildiği ve yıllarca deneylere tabi tutulduğu fikri ise 1947'deki Roswell olayından beri süren komplo anlatılarının tanıdık bir yansıması. Roswell'de bulunan enkazın, Sovyet nükleer denemelerini izlemek için kullanılan gizli bir balon programına, Proje Mogul'a ait olduğu ABD Hava Kuvvetleri'nin 1990'larda yayımladığı raporlarla ortaya kondu. Bölge 51 ise gerçek bir üs: ABD Hava Kuvvetleri ve CIA, Nevada'daki bu alanı 1955'te esas olarak U-2 casus uçağının deneme uçuşları için edindi. CIA, üssün varlığını resmî olarak ancak 2013'te kabul etti. Bugüne kadar orada uzaylı ya da uzaylı aracı saklandığına dair tek bir kanıt yok.

Uzaylının kendi gemisini binlerce küçük beyaz küpten yeniden kurması ve yakınındaki elektronik aletleri bozması ise tamamen bilimkurgu. Yine de film, bilimsel doğruluktan çok bir duyguyu yakalamaya çalışıyor: 1970'lerin gökyüzüne bakan, oradan gelecek bir şeyi hem korkuyla hem merakla bekleyen çocukluğunu.

Etkisi

Super 8, ABD'de 10 Haziran 2011'de vizyona girdi ve açılış haftasında 35,4 milyon dolarla gişenin zirvesine yerleşti. Yaklaşık 50 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelinde 260 milyon dolar hasılat elde etti. Rotten Tomatoes'ta yüzde 81 onay alan film, özellikle çocuk oyuncuların doğallığı ve duygusal derinliği nedeniyle övüldü. Roger Ebert onu, seyirciye hikâye anlatılan eski filmlere nostaljik bir selam olarak gördü. Spielberg'in E.T. Dünya Dışı ve Üçüncü Türden Yakınlaşmalar gibi filmlerine yaptığı göndermeler ise bölündü: Kimi eleştirmen bunu içten bir saygı duruşu olarak gördü, kimi de fazla belirgin bir kopya olarak. Finali de benzer biçimde tartışıldı.

Kısaca

• Yönetmen ve senarist: J. J. Abrams; yapımcılar arasında Steven Spielberg.
• Süre: 112 dakika; ABD'de 10 Haziran 2011'de vizyona girdi.
• Konu: 1979'da amatör film çeken çocuklar, bir tren kazasından kaçan gizemli bir varlığın izine düşer.
• Bilim: Ünlü Wow! sinyali 1977'de yine Ohio'da kaydedildi ve bir daha hiç tekrarlanmadı.
• Gişe: 50 milyon dolarlık bütçeye karşı 260 milyon dolar.