Cloverfield

Bir veda partisi için çekilen ev videosu, birkaç dakika sonra New York'u yerle bir eden dev bir canavarın kaydına dönüşür. Matt Reeves'in yönettiği, J. J. Abrams'ın yapımcılığını üstlendiği Cloverfield, canavar filmini tek bir el kamerasının sarsıntılı görüntülerine sığdıran 2008 yapımı bir bilimkurgu korku filmi. Film, canavarın nereden geldiğini hiçbir zaman açıkça söylemiyor ve bu belirsizlik, sonradan bütün bir film serisinin çıkış noktası oluyor.

Konusu

Film, ABD Savunma Bakanlığı'nın "eskiden Central Park olarak bilinen" bölgede bulduğu bir video kaydıyla açılıyor; kayıt, "Cloverfield" kod adlı bir dosyaya ait. Kasette, Japonya'ya taşınmak üzere olan Rob Hawkins için Manhattan'daki dairesinde düzenlenen sürpriz bir veda partisi var. Rob'un en yakın arkadaşı Hud, partide konukların iyi dileklerini kaydederken şehir bir depremle sarsılır, elektrikler kesilir. Çatıya çıkan grup uzakta bir patlama görür; az sonra Özgürlük Heykeli'nin kopmuş başı sokağın ortasına düşer. Bundan sonrası, Manhattan'dan kaçmaya çalışan bir avuç gencin, binaları devirerek ilerleyen devasa bir yaratık ve onun ardında bıraktığı küçük asalaklar arasında geçen uzun bir gece.

Yapım

Abrams, Mission: Impossible III'ün tanıtımı için Japonya'dayken oğluyla gittiği bir oyuncakçıda Godzilla figürlerini görünce Amerika'nın da kendi canavarına ihtiyacı olduğunu düşündü. Paramount Pictures projeye Şubat 2007'de gizlice yeşil ışık yaktı; senaryoyu o sırada Lost dizisinde çalışan Drew Goddard yazdı, yapım Abrams'ın şirketi Bad Robot'tan çıktı. Canavar Neville Page tarafından tasarlandı; yapım ekibi onu, boyutuna karşın yeni doğmuş bir yavru olarak düşündü.

Gizlilik, yapımın her aşamasını belirledi. Film çekim boyunca Slusho, Cheese ve Greyshot gibi geçici adlar taşıdı. İlk tanıtım fragmanı 2007'de Transformers gösterimlerinden önce adsız olarak yayımlandı. Çekimler Haziran 2007 ortasında New York'ta başladı, bir bölümü de Los Angeles'ta yapıldı. Kadroda Lizzy Caplan, Jessica Lucas, T. J. Miller, Michael Stahl-David, Mike Vogel ve Odette Yustman gibi o dönem pek tanınmayan oyuncular yer aldı.

Film 18 Ocak 2008'de Kuzey Amerika'da 3.411 salonda vizyona girdi ve açılış hafta sonunda 40,1 milyon dolar hasılatla o güne dek ocak ayının en başarılı açılışını yaptı. 25-30 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelinde 172,4 milyon dolar kazandı.

Canavar nereden geldi?

Filmin kendisi bu soruya cevap vermiyor. Yapımın sıra dışı tanıtım kampanyası ise filmin olay örgüsüyle neredeyse hiç ilgisi olmayan bir yan hikâye kurdu: Kurgusal Japon şirketi Tagruato ve onun ürettiği Slusho! adlı içecek. Kampanyanın ipuçlarını izleyenler, canavarın Tagruato'nun Connecticut açıklarındaki Chuai adlı petrol platformunun inşası sırasında bulunan, çok eski ve hem karada hem suda yaşayabilen bir canlı olduğunu öğrendi. Yani resmî tanıtım, canavarı uzaydan değil okyanus tabanından gelmiş bir yaratık olarak sunuyordu.

Ama filmin son sahnesi soruyu yeniden açık bıraktı. Rob ile Beth'in haftalar önce Coney Island'da çektikleri görüntülerin arka planında, okyanusa düşen ve hiç açıklanmayan bir cisim görülüyor. Reeves'in de dikkat çektiği bu cisim, Tagruato'ya ait bir uydu ya da canavarın kendisi olabilir; şirketin internet sitesindeki bir haberde Japon hükümetine ait ChimpanzII uydusundan bir parçanın Atlas Okyanusu'na düştüğü yazıyordu. Hangisinin doğru olduğu bugüne kadar resmen netleşmedi.

The Cloverfield Paradox ile bağı

Belirsizliğe on yıl sonra uzaydan bir yorum geldi. 2018'de Netflix'te yayımlanan The Cloverfield Paradox, Dünya'nın enerji krizini çözmek için bir uzay istasyonunda parçacık hızlandırıcısı çalıştıran uluslararası bir astronot ekibini anlatıyor. Film aslında Cloverfield ile hiç ilgisi olmayan God Particle adlı bir senaryodan doğdu; Abrams bağlantıyı yapım sırasında kurdu. Abrams'a göre hızlandırıcı kazası, gelecekteki olayların geçmişi değiştirebilmesini sağlayan sinemasal bir araçtı ve serinin filmlerini tek bir çoklu evren içindeki ayrı zaman çizgileri olarak birbirine bağlıyordu. Filmin sonunda ilk filmdekine benzeyen ama çok daha büyük bir yaratık görülüyor. Seri, arada 2016 yapımı 10 Cloverfield Lane ile sürmüştü; o filmde canavar hiç görünmüyor.

Bilimsel karne

Filmin bilimle ilişkisi, sorulardan çok sessizliklerinde. Okyanus tabanı Dünya'nın en az keşfedilmiş bölgelerinden biri ve derin denizlerde hâlâ yeni canlı türleri bulunuyor; ama bir gökdelen boyunda bir hayvanın hiç fark edilmeden orada yaşaması mümkün görünmüyor. Kütleçekimi, canlıların ne kadar büyüyebileceğine de sınır koyar: Bir hayvan büyüdükçe ağırlığı, onu taşıyan kemik ve kasların kesitinden çok daha hızlı artar. Bu yüzden karadaki en büyük hayvanlar bile filmdeki yaratığın yanında cüce kalır.

Son sahnedeki düşen cisim fikri ise gerçeklikten uzak değil. Görev ömrünü dolduran uydular ve roket parçaları zamanla atmosfere girer; çoğu sürtünmeyle yanıp dağılır, dayanıklı parçaların bir kısmı ise okyanuslara düşer. Dünya yüzeyinin büyük bölümünü kaplayan okyanuslar, bu tür denetimli düşüşler için bilinçli olarak hedef seçilir.

Kısaca

• Yönetmen: Matt Reeves; yapımcı: J. J. Abrams; senaryo: Drew Goddard
• Gösterim: 18 Ocak 2008 (ABD), 85 dakika
• Bütçe ve gişe: 25-30 milyon dolar bütçe, 172,4 milyon dolar hasılat
• Canavarın kaynağı: Filmde belirsiz; tanıtım kampanyasında okyanus tabanından uyanan eski bir canlı
• Seri: 10 Cloverfield Lane (2016) ve The Cloverfield Paradox (2018) ile devam etti