21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Güneş sakin bir ışık kaynağı gibi görünse de atmosferi sürekli hareket hâlindedir. Lekelerin bulunduğu etkin bölgelerde biriken manyetik enerji zaman zaman aniden boşalır. Bu boşalmanın iki ana biçimi vardır: Güneş patlamaları (flare), yani kısa süreli, şiddetli ışınım parlamaları; ve koronal kütle atımları (CME), yani koronadan uzaya fırlatılan dev plazma bulutları. Bu olayların Dünya'yı ve teknolojimizi etkilemesine topluca uzay havası denir. Lekeler ve döngü için "Güneş lekeleri ve 11 yıllık Güneş döngüsü" , genel bakış için "Güneş" sayfalarına bakabilirsiniz.

Videonun özgün adı: NASA | X-Class: A Guide to Solar Flares · Yayımlayan: NASA Goddard

Ayrıntılar: Güneş patlamaları, koronal kütle atımları ve Dünya'ya etkileri

Videoda ne anlatılıyor?

Özgün başlığı “X-Class: A Guide to Solar Flares” olan bu kısa rehber, adından da anlaşılacağı gibi patlamaların sınıflandırılmasına odaklanıyor. Sınıflama, GOES uydularının 0,1–0,8 nanometre aralığında ölçtüğü en yüksek yumuşak X ışını akısına dayanır. Patlamalar A, B, C, M ve X harfleriyle sıralanır ve her basamak bir öncekinin 10 katı güçtedir. En üst basamak olan X sınıfı, metrekare başına 10⁻⁴ watt'ı aşan akıya karşılık gelir.

Harfin yanındaki sayı ölçeği inceltir: 1 ile 9 arasında değişir, X sınıfında ise 10 ve üzeri değerler de kullanılır. Bu yüzden bir X2 patlaması X1'in iki katı, M5'in ise dört katı güçtedir.

X sınıfı bir patlama Dünya'da neyi etkiler?

Patlamanın X ışını ve aşırı morötesi ışınımı ışık hızında yol alır ve Dünya'ya yaklaşık 8 dakikada ulaşır; bu yüzden önceden uyarı vermek mümkün değildir. Gündüz tarafında iyonosferin alt katmanlarını, özellikle D katmanını iyonlaştırarak kısa dalga radyo yayınlarını zayıflatır ya da tamamen keser. NOAA bu etkiyi M1'e karşılık gelen R1'den X20'ye karşılık gelen R5'e uzanan bir ölçekle derecelendirir.

X sınıfının üst ucu seyrektir: 11 yıllık bir döngüde ortalama 2–3 adet X10 sınıfı patlama görülür. Aletle ölçülen en büyüğü 4 Kasım 2003'te gerçekleşti; dedektörleri doyurduğu için ilk tahmin X28 iken sonradan X45'e yükseltildi. 1859 Carrington olayının da yer manyetometre verilerinden yaklaşık bu büyüklükte olduğu tahmin ediliyor.

Bunları da izleyinTümü →

Çok izlenen videolar

  1. Stephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı FragmanStephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı Fragman
  2. Dune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları SahnesiDune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları Sahnesi
  3. Killer bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ıKiller bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ı
  4. Hubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk AnaliziHubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk Analizi
  5. Varanasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi KarşılıyorVaranasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi Karşılıyor

En yeni videolar

  1. Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…
  2. Mars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü ArtırdıMars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü Artırdı
  3. Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…
  4. Galaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay SavaşlarıGalaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay Savaşları
  5. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…

Çok bakılan galeriler

  1. Ay keşfi fotoğraflarlaAy keşfi fotoğraflarla
  2. Türkiye'nin uzay programı fotoğraflarlaTürkiye'nin uzay programı fotoğraflarla
  3. Mars fotoğraflarlaMars fotoğraflarla
  4. Bilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarlaBilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarla
  5. Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar