21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bir kara delik , kütleçekiminin o kadar güçlü olduğu bir uzay-zaman bölgesidir ki içinden hiçbir şey, ışık bile kaçamaz. Genel göreliliğin en uç sonucudur: Yeterince küçük bir hacme yeterince fazla kütle sıkıştırılırsa uzay-zaman, dışarıya giden bütün yolların içeriye döndüğü bir noktaya kadar bükülür. Uzun süre bir matematik merakı olarak görülen kara delikler bugün X-ışını gözlemleriyle, yıldız yörüngeleriyle, kütleçekim dalgalarıyla ve doğrudan görüntülerle incelenen gerçek gök cisimleridir.

Videonun özgün adı: NASA Simulation’s Flight Around a Black Hole: Explained · Yayımlayan: NASA Goddard

Ayrıntılar: Kara delikler: genel göreliliğin en uç sonucu

Videoda ne anlatılıyor?

Özgün başlığı “NASA Simulation’s Flight Around a Black Hole: Explained” olan video, NASA'nın bir kara delik çevresindeki uçuş simülasyonunu açıklamalı olarak ele alıyor. Böyle bir yolculukta en dikkat çekici etki, kütleçekiminin ışığın yolunu bükmesidir. Bu görüntülerin arkasında, genel göreliliğin kara deliğin çevresi için öngördüğü birkaç temel sınır yatıyor.

Kara deliğe yaklaştıkça neler değişir?

Dönmeyen, yüksüz bir kara deliğin sınırı olan olay ufkunun yarıçapına Schwarzschild yarıçapı denir; r = 2GM/c² ile hesaplanır ve her Güneş kütlesi için yaklaşık 2,95 km'dir. Bu yarıçapın 1,5 katı uzaklıkta, ışığın kara deliğin çevresinde dairesel yörüngede dönebildiği foton küresi bulunur. Madde için en içteki kararlı dairesel yörünge ise 3 kat uzaklıktadır; çevredeki parlak yığılma diskleri bu sınıra kadar uzanır, içine geçen gaz hızla kara deliğe doğru sarmallanır.

Yaklaşan cisimler, kütleçekiminin baş ile ayak arasındaki farkı yüzünden boyuna uzayıp enine sıkışır; buna spagettileşme denir. Yine de NASA'nın vurguladığı gibi kara delikler kozmik elektrik süpürgesi değildir: Uzaktan bakıldığında aynı kütledeki herhangi bir cisim gibi çekerler. Bu öngörüler gözlemle de karşılaştırıldı: Event Horizon Telescope'un 2019'da M87*, 2022'de Sagittarius A* için yayımladığı görüntüler, genel göreliliğin kara deliklerin çevresindeki ışık için öngördüğü yapıyla uyumlu.

Sık sorulanlar

Olay ufku nedir?

Olay ufku katı bir yüzey değil, geri dönüşün olmadığı bir sınırdır. David Finkelstein 1958'de bu yüzeyi, içeriden dışarıya hiçbir etkinin geçemediği tek yönlü bir zar olarak tanımladı.

Güneş bir kara deliğe dönüşseydi ne olurdu?

Güneş'in kendisi bunun için yeterli kütleye sahip değil. Yine de o kadar sıkıştırılsaydı yarıçapı yaklaşık 3 km olurdu. Güneş aynı kütlede bir kara delikle yer değiştirseydi gezegenler yörüngelerini korurdu; yalnızca Güneş Sistemi çok soğuk bir yere dönüşürdü.

Bilinen en yakın kara delik nerede?

NASA'nın derlediği rekorlara göre bilinen en yakın kara delik Gaia BH1, yaklaşık 1.500 ışık yılı uzaklıkta. Samanyolu'nun merkezindeki Sagittarius A* ise Güneş'in yaklaşık 4,3 milyon katı kütleye sahip.

Neden önemli?

Kara deliğin ilk genel görelilik çözümünü Karl Schwarzschild 1916'da buldu, ama fizikçilerin bunu ciddiye alması onlarca yıl sürdü. Bugün simülasyonlar, kuramın öngördüğü ışık yollarını gözle görülür hâle getirerek bu uç ortamı anlamaya yardım ediyor.

Bunları da izleyinTümü →

Çok izlenen videolar

  1. Stephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı FragmanStephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı Fragman
  2. Dune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları SahnesiDune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları Sahnesi
  3. Killer bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ıKiller bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ı
  4. Hubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk AnaliziHubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk Analizi
  5. Varanasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi KarşılıyorVaranasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi Karşılıyor

En yeni videolar

  1. Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…
  2. Mars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü ArtırdıMars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü Artırdı
  3. Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…
  4. Galaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay SavaşlarıGalaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay Savaşları
  5. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…

Çok bakılan galeriler

  1. Ay keşfi fotoğraflarlaAy keşfi fotoğraflarla
  2. Türkiye'nin uzay programı fotoğraflarlaTürkiye'nin uzay programı fotoğraflarla
  3. Mars fotoğraflarlaMars fotoğraflarla
  4. Bilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarlaBilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarla
  5. Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar