Sinodik ve yıldız dönemleri

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, Ay ve dört gezegenin sinodik dönemlerini, yani aynı dizilişe yeniden gelmeleri için geçen ortalama süreyi gün cinsinden gösteriyor.

En kısa süre Ay'a ait: sinodik ay 29,53 gün. Merkür 115,88 günle ikinci sırada. Jüpiter 398,9 gün, Venüs 583,9 gün, Mars ise 779,9 günle listenin en uzun dönemine sahip.

• Merkür'ün dönemi, sinodik ayın yaklaşık 3,9 katı.
• Venüs'ün dönemi Merkür'ünkinin yaklaşık 5 katı.
• Mars'ın dönemi Venüs'ünkinden 196 gün uzun.

Listede Ay en kısa, Mars en uzun süreye sahip; yani sıralama, küçük sayılardan büyüğe doğru Ay, Merkür, Jüpiter, Venüs, Mars biçiminde ilerliyor; Merkür ile Jüpiter arasında ise 283,02 günlük bir fark var. Jüpiter'in 398,9 günü, Merkür'ün 115,88 gününün yaklaşık 3,4 katı.

Veriler NASA'nın yörünge verilerine dayanıyor. Kavramın ayrıntıları ve yıldız dönemiyle farkı için Sinodik dönem yazısını okuyabilirsiniz.

Bu verilerin arka planı

Sinodik dönem, bir gök cisminin Dünya'dan ve Güneş'ten bakıldığında aynı dizilişe yeniden gelmesi için geçen ortalama süredir. Yıldız dönemi ise cismin sabit yıldızlara göre Güneş çevresinde 360 derecelik bir tur atması için geçen süredir. Fark, Dünya'nın da yörüngede ilerlemesinden gelir. İki cisim aynı yönde dolanıyorsa yıldız dönemleri T1 (kısa) ve T2 (uzun) olmak üzere 1/S = 1/T1 − 1/T2 işlemi sinodik dönemi verir; pistte hızlı koşucunun yavaşı bir tur geride bırakıp yeniden yanına gelmesi gibi düşünebilirsiniz.

Venüs'te 1/224,7 − 1/365,26 işlemi yaklaşık 583,9 günü verir. Mars'ta ise Dünya hızlı koşucudur: 1/365,26 − 1/687 yaklaşık 780 gün eder. Merkür'ün yıldız dönemi 87,97 gündür; Jüpiter'in yaklaşık 11,86 yıl olduğundan Dünya onu her yıl kolayca yakalar. Listedeki süreler ortalamadır; yörüngeler tam daire olmadığı için tek tek aralıklar bundan sapabilir.

Sık sorulanlar

Venüs'ün yılı 584 gün müdür?

Hayır. 583,92 gün Venüs'ün sinodik dönemidir; yıldız dönemi, yani Venüs'ün Güneş çevresindeki gerçek turu 224,7 gündür.

Mars'ın karşı konumları ne sıklıkla tekrarlar?

Sinodik dönem 779,94 gün, yani 2,1354 yıldır; art arda iki karşı konum arasında yaklaşık 26 ay geçer.

Ay'ın sinodik ayı neden yıldız ayından uzun?

Yıldız ayı 27,321661 gündür; sinodik ay yaklaşık 29,53059 gündür (29 gün 12 saat 44 dakika 2,9 saniye). Ay dolanırken Dünya da Güneş çevresinde ilerlediği için Ay, Güneş'e göre aynı konuma dönmek üzere biraz daha yol alır. Bir yılda yaklaşık 13,37 yıldız ayı, ama yalnızca 12,37 sinodik ay vardır.