Okyanusların ne kadarını biliyoruz?
- Veri kaynağı
- NOAA
- İnfografiğin yer aldığı yazı
- Yazıyı oku →
- İnfografikteki veriler
Verileri göster
Yüksek çözünürlükle haritalanan dünya deniz tabanı %28,7 Haritalanan ABD deniz tabanı Yaklaşık %56 Gözle görülmüş derin deniz tabanı %0,001'den az
Bu infografik ne anlatıyor?
Bu infografik, okyanus tabanının ne kadarını haritaladığımızı ve ne kadarını gerçekten gözle gördüğümüzü üç çarpıcı oranla özetliyor.
- Dünya genelinde deniz tabanının yüzde 28,7'si yüksek çözünürlükle haritalanmış durumda.
- ABD'nin deniz tabanında bu oran yaklaşık yüzde 56.
- Gözle görülmüş derin deniz tabanı ise yüzde 0,001'den az.
Rakamlar birlikte okunduğunda iki ayrı boşluk ortaya çıkıyor. Birincisi haritalama boşluğu: dünya deniz tabanının yaklaşık yüzde 71,3'ü henüz yüksek çözünürlükle haritalanmamış. ABD'nin kendi deniz tabanında ulaştığı oran, dünya ortalamasının yaklaşık iki katı olsa da orada bile tabanın neredeyse yarısı haritalanmayı bekliyor.
İkinci ve çok daha büyük boşluk doğrudan gözlemde. Haritalanan alan yüzdelerle ifade edilirken, derin deniz tabanının gözle görülen kısmı yüzde 0,001'in bile altında kalıyor. Yani bir bölgenin haritasının çıkarılmış olması, orayı gerçekten gördüğümüz anlamına gelmiyor.
Veriler NOAA'ya dayanıyor. Okyanusların keşfi konusunda daha fazlası için NASA'nın okyanus araştırması yazısını okuyabilirsiniz.
Bu oranlar nasıl ölçülüyor?
NOAA'nın verdiği yüzde 28,7, Nisan 2026 itibarıyla dünya deniz tabanının çağdaş çok ışınlı sonarlarla yüksek çözünürlükte haritalanmış payını gösteriyor. Çok ışınlı sonar, aşağıya ses dalgaları gönderip yankılarını dinleyerek tabanın derinliğini geniş bir şerit boyunca ölçen bir cihaz. Haritalama ile görme arasındaki fark da buradan doğuyor: sonar tabanın biçimini verir, ama orada ne yaşadığını göstermez.
ABD'de derin denizleri gemilerle ve robot denizaltılarla keşfetmek NOAA'nın görevi. Kurumun 2001'de kurulan Okyanus Keşfi birimi, kendini ABD'de bilinmeyen okyanusu keşfetmeye adanmış tek federal program olarak tanımlıyor; derin deniz seferlerinde en çok kullandığı gemi Okeanos Explorer. NASA ise okyanusları uzaydan izliyor: Sentinel-6 Michael Freilich deniz seviyesini ölçüyor, SWOT okyanus yüzeyinin topografyasını ince ayrıntısıyla gözlüyor, PACE ise fitoplanktonları suyun rengi üzerinden takip ediyor.
Sık sorulanlar
NASA okyanusları araştırmayı bıraktı mı?
Hayır, böyle bir karar hiç alınmadı. NASA okyanus gözlemlerini uydularla sürdürüyor; derin deniz keşfi ise ABD'de NOAA'nın işi.
Okyanus araştırması yalnız ABD'nin işi mi?
Hayır. Dünyanın pek çok ülkesinde üniversiteler, deniz araştırma enstitüleri ve donanmalar da denizleri inceliyor.
Dünya dışında okyanus araştırılıyor mu?
Evet. 14 Ekim 2024'te fırlatılan Europa Clipper, Nisan 2030'da Jüpiter'e varacak ve Europa'nın buzlu kabuğunun altındaki tuzlu okyanusu inceleyecek.
