21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

James Webb Uzay Teleskobu'nun Avrupa ekibi ESA/Webb, 22 Ekim'de yayımladığı “Ayın Görüntüsü” ile Samanyolu'nun uydu gökadalarından Büyük Macellan Bulutu'ndaki N159 yıldız oluşum bölgesini gösterdi. Tam adı LHA 120-N 159 olan bölge bizden yaklaşık 161 bin ışık yılı uzakta. Görüntü yaklaşık 230 ışık yılı genişliğinde bir alanı kapsıyor ve Webb'in Yakın Kızılötesi Kamerası NIRCam ile çekildi.

Videonun özgün adı: Zoom video: N159 · Yayımlayan: HubbleWebbESA

Haberin tamamı: Webb'in N159 görüntüsü: yıldız oluşumu bulutsuda doğudan batıya ilerliyor

Sık sorulanlar

H II bölgesi ne demek?

İyonlaşmış hidrojen gazıyla dolu bir alan. Soğuk hidrojenden oluşan dev molekül bulutları kendi kütleçekimiyle çöküp yıldız doğurur; bu yıldızların kütleli ve sıcak olanları güçlü morötesi ışıkla çevredeki gazı iyonlaştırır ve bölge parlayan bir salma bulutsusuna dönüşür. Bu nedenle H II bölgeleri etkin yıldız oluşumunun işareti sayılıyor.

Görüntüdeki renkler neyi gösteriyor?

Renkler NIRCam'in farklı filtrelerine karşılık geliyor. ESA'nın betimlemesine göre açık turuncu bulutlar polisiklik aromatik hidrokarbonların (PAH) ışığını, soluk mavi alanlar iyonlaşmış hidrojeni, koyu kırmızı iplikler ise soğuk molekül hidrojenini gösteriyor. Görüntünün solundaki parlak küçük leke, Hubble'ın 1999'da ayrıntılı olarak çözümlediği Papillon Bulutsusu. Kütleli yıldızların rüzgârları gazda yoğun sırtlar biçimlendirip boşluklar açıyor.

Webb'in verileri yeni ne söylüyor?

5114 numaralı gözlem programında, 1 ile 4,7 mikron arasındaki on yakın kızılötesi filtrenin verileri birleştirilerek 300 binden fazla nokta kaynağın parlaklığı ölçüldü; Güneş kütlesinin onda birinin altındaki sönük yıldızlar bile saptandı. Daha evrimleşmiş yıldız toplulukları doğu kesimde (N159E), daha yeni oluşum ise batı kesimde (N159W) yoğunlaşıyor. Araştırmacılar bunu, oluşumun bölge boyunca sırayla ilerlediği ardışık yıldız oluşumu senaryosunun desteği olarak yorumluyor; ancak kızılötesi fazlalık gösteren kaynaklar şimdilik yalnız aday sayılıyor ve bunların bir kısmında su buzu izi görülüyor.

Neden önemli?

Büyük Macellan Bulutu'nda hidrojen ve helyumdan ağır elementlerin oranı Samanyolu'ndakinden belirgin biçimde düşük. Bu yüzden N159, yıldız doğumunu erken evrendekine daha yakın koşullarda ve tek bir bölgede baştan sona izleme fırsatı veriyor. Webb aynı gökadada daha önce N79 bölgesini ve Tarantula Bulutsusu'nu da görüntülemişti.

Videoda ne anlatılıyor?

ESA/Webb'in “Zoom video: N159” başlıklı kaydı, Webb'in NIRCam görüntüsüne yaklaşan bir yakınlaştırma videosu. ESA'nın anlatımına göre görüntüye yaklaşıldıkça, ortadan geçen koyu kırmızı ipliklerin ve mavi kabarcıklara doğru uzanan küçük turuncu gaz sütunlarının içine gömülü yıldızlar tek tek ışık noktaları olarak seçilebiliyor. Bulutsunun en yoğun kısmı olan bu iplikler, yeni doğan yıldızları şimdilik sert ışınımdan ve yıldız rüzgârlarından koruyor. ESA bu yapıların zamanla dağılacağını ve geride oluşumunu tamamlamış yıldızlar bırakacağını belirtiyor.

Görüntünün arkasındaki çalışma

İlk sonuçlar, Nolan Habel ve arkadaşlarının arXiv'de paylaştığı makalede yer alıyor. Ekip renk ve parlaklık diyagramlarıyla genç yıldızları anakol yıldızlarından ve daha yaşlı yıldızlardan ayırdı; yaşı yarım milyon yıldan küçük yıldız topluluklarına dair kanıt da buldu. Hidrojenin Paschen-alfa ışımasındaki fazlalık, çevresinden hâlâ madde toplayan yıldız öncesi cisimleri ele verdi. Genç yıldız cismi adaylarının konumları toz iplikleri ve molekül gazıyla örtüşüyor; yani bu yıldızlar hâlâ doğdukları bulutun içine gömülü.

ESA'nın özetine göre batı kesim, molekül bulutunun yıldız oluşturmak üzere çöküşünün daha erken bir aşamasında. Makalenin dili yine de temkinli: sonuçlar ilk bulgular olarak sunuluyor ve renk ile parlaklığa dayalı ayrımlar, tek tek cisimlerin niteliğini kesinleştirmeye tek başına yetmeyebilir. Hubble da 2025'te bulutun doğu ve batı kesimlerini iki ayrı görüntüyle göstermişti.

Bunları da izleyinTümü →

Çok izlenen videolar

  1. Stephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı FragmanStephen Hawking'in Hayatı ve Aşkını Anlatan Çarpıcı Fragman
  2. Dune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları SahnesiDune Üçüncü Bölüm Trailersinde Çöl ve Kum Solucanları Sahnesi
  3. Killer bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ıKiller bir dönüşüm: Clayface'in karanlık trailer'ı
  4. Hubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk AnaliziHubble ve Webb ile Buzlu Küçük Cisimlerin Görüntüleri ve Renk Analizi
  5. Varanasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi KarşılıyorVaranasi’de Uzay Macerası: Mahesh Babu ve Priyanka Chopra Asteroidi Karşılıyor

En yeni videolar

  1. Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…Voyager 1 ışık gününe varırken veri göndermeyi kesti: NASA bilgisayar arızasından şüpheleniyor — How Far Away…
  2. Mars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü ArtırdıMars Helikopteri Yeni Pala Tasarımı Ses Hızını Aştı ve Kaldırma Gücünü Artırdı
  3. Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…Hayabusa2 iyon motoru arızası yüzünden hedef değiştirdi: 2028'de 2015 BM510'un yanından geçecek —…
  4. Galaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay SavaşlarıGalaxy on Fire 2'de iPhone ve iPad'le Uzay Savaşları
  5. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimi — Starlink: Battle…

Çok bakılan galeriler

  1. Ay keşfi fotoğraflarlaAy keşfi fotoğraflarla
  2. Türkiye'nin uzay programı fotoğraflarlaTürkiye'nin uzay programı fotoğraflarla
  3. Mars fotoğraflarlaMars fotoğraflarla
  4. Bilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarlaBilinmeyen Işıklar: UFO Dosyası fotoğraflarla
  5. Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026Haftanın uzay fotoğrafları: 5–11 Ekim 2026

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar