George Gamow'un bilim yolculuğu

Bu infografik ne anlatıyor?

Bu infografik, fizikçi George Gamow'un 1904'teki doğumundan 1968'deki ölümüne uzanan bilim yolculuğunu bir zaman çizelgesi olarak gösteriyor.

Çizelge, 64 yıllık bir hayatı birkaç dönüm noktasıyla özetliyor. Gamow 1904'te Odessa'da doğdu ve 1928'de alfa bozunması kuramıyla bilim dünyasında adını duyurdu. 1933'te Solvay'dan sonra ülkesine dönmedi; bir yıl sonra, 1934'te George Washington Üniversitesi'ne geçti.

Sonraki satırlar, ilgi alanlarının ne kadar geniş olduğunu ortaya koyuyor:

• 1948: Alpher-Bethe-Gamow makalesi.
• 1954: RNA Kravat Kulübü.
• 1956: Kalinga Ödülü ve Colorado'ya geçiş.
• 1968: Boulder'da hayata veda.

Zaman akışına bakıldığında Gamow'un alfa bozunmasından başlayıp 1948 makalesine, oradan RNA Kravat Kulübü'ne uzanan bir çizgi izlediği görülüyor: fizikle başlayan yolculuk, yirmi yılı aşkın bir sürede bambaşka alanlara açılmış.

Bilgiler Uzay Gündem derlemesine dayanıyor. Hayatı ve çalışmalarının ayrıntıları için George Gamow kimdir? sayfasına göz atabilirsiniz.

Çizelgedeki dönüm noktalarının arka planı

Gamow'un 1928'deki başarısı, dönemin büyük bir bilmecesini çözmesinden geliyordu. Alfa bozunmasında açığa çıkan enerji tipik olarak 4-9 MeV düzeyindeyken parçacığı çekirdekte tutan elektriksel engel yaklaşık 25 MeV'lik bir duvar gibidir; klasik fiziğe göre parçacığın dışarı çıkmaması gerekir. Gamow, Göttingen'de kuantum mekaniğine dayanarak parçacığın engelin içinden "tünelleyerek" geçebileceğini gösterdi. Ronald Gurney ve Edward Condon da aynı dönemde benzer bir sonuca ulaştı. Bugün tünelleme olasılığı Gamow faktörü adıyla anılıyor ve nükleer füzyon hesaplarında da kullanılıyor.

1933'teki kopuşun öncesinde başarısız denemeler vardı: Gamow 1932'de kanoyla iki kez Sovyetler Birliği'nden kaçmayı denemişti. Brüksel'deki 7. Solvay Konferansı'na katılma izni aldı, Marie Curie'nin yardımıyla yurt dışındaki kalışını uzattı ve bir daha geri dönmedi.

1948 makalesi ise doktora öğrencisi Ralph Alpher'le hazırlandı ve elementlerin evrenin sıcak, yoğun başlangıcında nötron yakalamayla oluşabileceğini öne sürdü. Gamow çalışmaya katılmamış Hans Bethe'nin adını da ekleyerek imzaları alfa-beta-gamaya benzetti. 1954'teki RNA Kravat Kulübü de DNA'nın dört harfli "alfabesinin" 20 amino asidi nasıl tarif ettiği sorusuna duyduğu ilginin ürünüydü.

Sık sorulanlar

Gamow kozmik arka plan ışımasını öngördü mü?

1953'te kalıntı ışımanın bugünkü sıcaklığını yaklaşık 7 kelvin olarak tahmin etti. Bugün kabul gören değer yaklaşık 2,7 kelvin; ışıma 1965'te Penzias ve Wilson tarafından bulundu.

Alpher-Bethe-Gamow kuramının zayıf noktası neydi?

Kütle numarası 5 ve 8 olan kararlı çekirdek bulunmadığı için nötron yakalama zinciri helyumun ötesine geçemiyordu.