Haber Masası
Uzay Gündem editörleri
Uzay Gündem'in haber masası; roket fırlatmalarını, uzay görevlerini ve gökbilim araştırmalarını NASA, ESA, ESO ve bilim yayınlarındaki kaynaklardan derleyip Türkçe okurlara aktarır. Her haberin sonunda kaynağı belirtilir.
Yazıları
5 EkimOlympus Mons kaç kilometre? En yüksek dağ sorusunun neden tek cevabı yokMars'taki dev volkan için kaynaklar 21, 26 ve 40 kilometre gibi farklı sayılar veriyor. Fark hata değil, ölçüt meselesi: denizi olmayan bir dünyada yükseklik ne…
5 EkimTek molekül ölçen elektriksel yöntem uzayda yaşam izi arayabilirOsaka Üniversitesi, altın nanoteller arasındaki boşluktan geçen amino asitleri elektrik akımıyla tek tek ayırt eden bir yöntem geliştirdi. Yapay zekâyla birleşe…
5 EkimJUICE, Dünya'nın yanından geçerek hız kazandı: Jüpiter yolculuğunda kritik bir virajESA'nın Jüpiter'in buzlu uydularını inceleyecek aracı JUICE, 28 Eylül'de Hint Okyanusu'nun 8.640 km üzerinden geçti. Manevra rotayı 20 derece büktü ve aracı san…
5 Ekimİlkel manyetik alanlar Hubble gerilimini çözebilir mi? Benzetimler fikri sınıyorBüyük Patlama'dan kalma çok zayıf manyetik alanlar, hidrojen atomlarının oluşumunu hızlandırarak evrenin genişleme hızına dair iki ölçüm arasındaki farkı daralt…
5 EkimXRISM, bir pulsarın dev eşinin rüzgârını yutuşunu ilk kez gördüJaponya ve NASA'nın X-ışını teleskobu XRISM, 13.000 ışık yılı ötedeki BP Crucis sisteminde yıldız rüzgârının bir nötron yıldızına düşüşünü ilk kez doğrudan ölçt…
4 EkimSDA'nın 21 veri uydusunu taşıyacak fırlatma son dakikada iptal edildiABD Uzay Geliştirme Ajansı'nın Northrop Grumman yapımı 21 uydusunu taşıyacak Falcon 9, 5 Ekim'deki denemede geri sayımın son dakikasında durdu. Yeni deneme fırs…
4 EkimOklahoma'nın gömülü krateri sanıldığından 100 milyon yıl genç çıktıTexas Üniversitesi araştırmacıları, Ames çarpma kraterinin zirkon kristalleriyle yaşını yeniden ölçtü: yaklaşık 370 milyon yıl. Bu tarih krateri Ordovisiyen'den…
4 EkimH.E.S.S. Samanyolu'nun merkezinde karanlık madde izine sınır getirdiNamibya'daki H.E.S.S. teleskopları 546 saatlik gözlemde karanlık madde parçacıklarının yok oluşundan doğacak gama ışını çizgisini bulamadı; ama konan sınırlar "…
4 EkimNötron yıldızı birleşmesinde gama flaşından sonra gizli X-ışını evresiYalnızca 0,4 saniye süren bir gama ışını patlamasının ardından kaynak, yumuşak X-ışınlarında yaklaşık 10 dakika daha parladı. Einstein Probe'un yakaladığı bu ev…
4 EkimEnceladus'un buz taneleri, okyanus suyunun yavaş donduğunu gösteriyorCassini'nin Satürn'ün E halkasında ölçtüğü tuzlu buz tanelerinin şaşırtıcı çeşitliliği, laboratuvar deneylerine göre aynı okyanus suyunun buz kabuğunda yavaşça …
4 EkimEk gökkuşakları: Işığın dalga olduğunu gökyüzünde gösteren yaylarFlorence Kasırgası'nın ardından New Jersey'de çekilen fotoğraf, en az beş ek gökkuşağını yakalıyor. Bu soluk yaylar yalnızca ışığın dalga doğasıyla açıklanabili…
3 EkimWebb, genç gökadaların ağır elementleri ne kadar erken dağıttığını gösterdiArizona Üniversitesi ekibi, Büyük Patlama'dan yaklaşık 500 milyon yıl sonraki gökadaların çevresinde karbon, oksijen ve silisyum izleri saptadı. Gaz dışarı doğr…
3 Ekimİki güneşli yakın sistem 70 Ophiuchi, Dünya benzeri gezegene elverişliYeni benzetimler, 16,7 ışık yılı uzaklıktaki 70 Ophiuchi çift yıldızının büyük üyesinin yaşanabilir kuşağında Dünya boyutlu bir gezegenin kararlı yörüngede kala…
3 EkimCuriosity'nin Vera Rubin Sırtı özçekimi ve 1 kilometrelik tırmanışCuriosity'nin 2018'de hematitli Vera Rubin Sırtı'nda 61 kareden oluşturduğu özçekim yeniden gündemde; araç Ağustos 2026'da toplam 1 kilometrelik yükseklik kazan…
3 EkimSamanyolu binlerce küçük galaksinin birleşmesiyle doğmuş olabilirChicago Üniversitesi öncülüğündeki MEGATRON simülasyonları, genç Samanyolu'nun yıldızsız parlayan galaksiler de dahil binlerce küçük sistemden oluştuğunu ve ilk…
3 EkimKırmızı cüce çevresinde ters yönde dönen gezegen: GJ 3090 b bir ilke imza attıCenevre Üniversitesi önderliğindeki ekip, bir M cücesinin çevresinde ters yörüngede dolanan ilk gezegeni saptadı. GJ 3090 b'nin yörüngesi 136 derece eğik ve sis…
2 EkimNASA, Ay'daki Marius çukurunun altında mağara arayacak ekibi seçtiGIMLI projesi, Marius Tepeleri'ndeki çukurun altında bir lav tüpü olup olmadığını radar, sismik ölçüm ve gravimetreyle yüzeyden araştıracak.
2 EkimKara delikler büyümek için galaksi çarpışmalarına muhtaç olmayabilirDESI verileriyle incelenen 2.435 disk galaksisi, merkezinde çıkıntı bulunmayan galaksilerin de kara deliklerini normal hızda büyütebildiğini gösteriyor. Gaz akı…
2 EkimYıldızların kenar kararması modellerin öngördüğünden güçlü çıktıCHARA Dizisi ile 31 yakın yıldızı yakın kızılötesinde inceleyen gökbilimciler, yıldız kenarındaki kararmanın dalga boyuna göre modellerin öngördüğünden iki kat …
2 EkimUzay yolculuğu uyku ve sirkadiyen ritim hakkında ne öğretiyor?Astronotlar 24 saatte yaklaşık 16 gün doğumu görüyor. Uzay uçuşu, uykunun yalnızca yorgunluğa değil, zamanlamaya bağlı olduğunu gösteriyor.
