Haber Masası
Uzay Gündem editörleri
Uzay Gündem'in haber masası; roket fırlatmalarını, uzay görevlerini ve gökbilim araştırmalarını NASA, ESA, ESO ve bilim yayınlarındaki kaynaklardan derleyip Türkçe okurlara aktarır. Her haberin sonunda kaynağı belirtilir.
Yazıları
25 EylülDiski olmayan beyaz cüce bin yıldır şok dalgası üretiyor: enerji hesabı tutmuyorYaklaşık 730 ışık yılı uzaklıktaki RXJ0528+2838 adlı beyaz cücenin önünde bir yay şoku bulundu. Bilinen hiçbir mekanizma, yapıyı en az bin yıl boyunca besleyece…
24 EylülArabacı takımyıldızında beş süpernova kalıntısı aynı karedeFas'taki bir gözlemevinde 200 saatlik çekimle elde edilen görüntü, Arabacı yönündeki beş süpernova kalıntısını bir arada gösteriyor. Bunlardan birinin görünür ı…
23 EylülBeta Pictoris b'nin kutup ışıkları radyoda duyuldu: ötegezegende manyetik alan ölçüldüGüney Afrika'daki MeerKAT dizisi, 64 ışık yılı uzaklıktaki dev gaz gezegeni Beta Pictoris b'ye ait olduğu düşünülen radyo patlamaları kaydetti. Sinyal, gezegeni…
23 EylülNOAA ticari uydu verisi alımında ilk SBEM siparişini verdiDenver merkezli Ethereal Space, NOAA'nın Uzay Tabanlı Çevre İzleme programında radyo örtülmesi verisi sağlayacak şirketler arasında. Sözleşme tutarı şirket açık…
23 EylülAy'da yeni krater: McGetchin, yüzyılda bir görülen çarpmanın izi2024 baharında Ay'a çarpan 10-20 metrelik bir cisim, 222 metre genişliğinde yeni bir krater açtı. LRO'nun görüntüleri, çarpmanın kraterin çok ötesinde, kilometr…
22 EylülGüneş'in önünde uzay istasyonu ve uçak: 30 milyonda bir hizalanmaÇek fotoğrafçı Petr Horálek, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun Güneş önünden geçişini saniyelik planla yakaladı; karede beklenmedik biçimde bir uçak da belirdi. B…
21 EylülKoza Bulutsusu IC 5146: kuyruklu yıldıza benzeyen bir yıldız beşiğiKuğu takımyıldızındaki Koza Bulutsusu, parlak başı ve 100 ışık yılı uzanan karanlık toz kuyruğuyla gökyüzünde bir kuyruklu yıldızı andırıyor. Bu kuyruğun içinde…
20 EylülPhobos'un içini Stickney Krateri ele verebilir: kökeni çözecek kütle haritasıMars'ın büyük uydusu Phobos'un bir asteroit mi yoksa çarpma enkazı mı olduğu tartışılıyor. Yeni bir model, Stickney Krateri'nin altındaki olası yoğun bölgenin c…
20 EylülCallanish Taşları üzerinde bir yıllık Güneş: analemma nasıl oluşur?İskoçya'daki 5 bin yıllık Callanish Taşları'nın üzerinde, bir yıl boyunca her öğlen çekilen Güneş kareleri sekiz biçimli bir eğri çiziyor. Bu eğri, Dünya'nın eğ…
20 EylülAvustralya'nın düz ovasındaki silik çukurlar, Mars'ta mağara aramanın yolunu gösteriyorNullarbor Ovası'nda kilometrelerce uzanan sığ çukurların derindeki mağaraların yüzeye vuran izi olduğu anlaşıldı. Araştırmacılar aynı imzanın Mars yörünge harit…
19 EylülMars toprağına maya ve jelatin karıştırıldı: Kızıl Gezegen için hafif yapı malzemesiHong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden bir ekip, Mars toprağı benzerini genetiği düzenlenmiş maya ve jelatinle bağlayarak düşük dayanımlı beton düzeyind…
19 EylülHanle'nin karanlık göğünde zodyak ışığı ve Mars'tan gelen tozHindistan'ın ilk karanlık gökyüzü rezervi Hanle'de çekilen bir kare, şafaktan önce yükselen soluk zodyak ışığını gösteriyor. Juno aracının tesadüfi gözlemleri, …
18 EylülIceCube buzun altında yenilendi: Nötrino gözlemevine 600'ü aşkın yeni sensörGüney Kutbu'ndaki IceCube Nötrino Gözlemevi, 2010'dan bu yana en büyük güncellemesini tamamladı. Buzun derinliklerine yerleştirilen yeni sensörler, ölçümleri ve…
18 EylülÜçgen Gökadası M33: Yerel Grup'un üçüncü büyüğü ve kozmik cetvelYüzünü bize dönmüş sarmal gökada M33, Andromeda ve Samanyolu'ndan sonra Yerel Grup'un üçüncü büyük üyesi. Değişen yıldızları, evrendeki uzaklıkları ölçmede yüz …
18 EylülEvrenin bir şekli var mı? Kozmik topoloji arayışında 30 yılın bilançosuCOMPACT işbirliğinin Nature Astronomy için hazırladığı derleme, evrenin kendi üzerine kapanıp kapanmadığı sorusunu inceliyor: Kanıt yok, ama sanıldığından çok d…
18 EylülRoman Teleskobu'ndan yakıt sürprizi: Hassas manevra görev ömrünü 22 yıla taşıyabilir30 Ağustos'ta fırlatılan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, ilk rota düzeltmesinde planlanandan çok az yakıt harcadı. NASA'ya göre teleskobun en az 22 yıllık bil…
17 EylülCuriosity Mars'ta 5.000 günü geride bıraktı: Sabah ve öğle ışığıyla bir kartpostalNASA, Curiosity gezgininin Mars'taki 5.000. gününü iki siyah-beyaz panoramadan üretilen renkli bir kartpostalla kutladı. 2012'den beri çalışan araç, Sharp Dağı'…
17 EylülWebb, Carina Bulutsusu'ndaki "hazine sandığında" 70 genç yıldız bulduJames Webb Uzay Teleskobu, Carina Bulutsusu'ndaki tozlu bir bulutun içinde yaklaşık 70 genç yıldızdan oluşan bir küme gösterdi. Kümenin en büyük üyesi Güneş'in …
17 EylülGüneş gençliğinde bir gezegen yuttu mu? Ege Üniversitesi'nden cesur bir modelProf. Dr. Mutlu Yıldız'ın modeline göre genç Güneş, Dünya'nın 5-10 katı kütlede bir süper Dünyayı yutmuş olabilir. Brezilyalı bir ekip ise başka bir yıldızda be…
17 EylülHenüz bir milyon yaşında bile değil: Elias 2-24 b, bilinen en genç gezegen olduKeck Gözlemevi'nin arşiv görüntüleri, Elias 2-24 yıldızının tozlu diskindeki soluk noktanın bir gezegen olduğunu doğruladı. Yaşı bir milyon yılın altında olan E…
